Vikoli - User contributions [vp]

Esperantossa

2020-12-16T08:49:28Z

Ajno:

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haise "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

{| class="wikitable" style="float:left; margin-right: 10px;"
! Kirain !! Namae !! Zam<ref name="zam">Na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]]</ref>
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|}
{| class="wikitable" style="float:left; margin-right: 10px;"
! Kirain !! Namae !! Zam<ref name="zam" />
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai tasta hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
! Mitt klea
! H-kakutropos
! X-kakutropos
|-
| Ĉ, ĉ
| Ch, ch
| Cx, cx
|-
| Ĝ, ĝ
| Gh, gh
| Gx, gx
|-
| Ĥ, ĥ
| Hh, hh
| Hx, hx
|-
| Ĵ, ĵ
| Jh, jh
| Jx, jx
|-
| Ŝ, ŝ
| Sh, sh
| Sx, sx
|-
| Ŭ, ŭ
| U, u
| Ux, ux
|}

Zamenhof dan-hanu, ka da pashuun bruk ''h'' per ^ au kavari ''ŭ'' ''u'' made. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain ''x''. Aftoo harnai sama varui fu h-kakutropos, men joku pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena na hei.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owarifesta.

== Ander ŝiruting ==
<references />

Esperantossa

2020-12-16T08:47:16Z

Ajno: /* Kakutropos */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

{| class="wikitable" style="float:left; margin-right: 10px;"
! Kirain !! Namae !! Zam<ref name="zam">Na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]]</ref>
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|}
{| class="wikitable" style="float:left; margin-right: 10px;"
! Kirain !! Namae !! Zam<ref name="zam" />
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai tasta hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
! Mitt klea
! H-kakutropos
! X-kakutropos
|-
| Ĉ, ĉ
| Ch, ch
| Cx, cx
|-
| Ĝ, ĝ
| Gh, gh
| Gx, gx
|-
| Ĥ, ĥ
| Hh, hh
| Hx, hx
|-
| Ĵ, ĵ
| Jh, jh
| Jx, jx
|-
| Ŝ, ŝ
| Sh, sh
| Sx, sx
|-
| Ŭ, ŭ
| U, u
| Ux, ux
|}

Zamenhof dan-hanu, ka da pashuun bruk ''h'' per ^ au kavari ''ŭ'' ''u'' made. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain ''x''. Aftoo harnai sama varui fu h-kakutropos, men joku pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena na hei.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owarifesta.

== Ander ŝiruting ==
<references />

Esperantossa

2020-11-15T14:19:04Z

Ajno: Kavarinen zestol fu alfakrunn au kakutropos; Maha "(na MZA)" [1] made

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

{| class="wikitable" style="float:left; margin-right: 10px;"
! Kirain !! Namae !! Zam<ref name="zam">Na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]]</ref>
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|}
{| class="wikitable" style="float:left; margin-right: 10px;"
! Kirain !! Namae !! Zam<ref name="zam" />
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai tasta hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
! Mitt klea
! H-kakutropos
! X-kakutropos
|-
| Ĉ, ĉ
| Ch, ch
| Cx, cx
|-
| Ĝ, ĝ
| Gh, gh
| Gx, gx
|-
| Ĥ, ĥ
| Hh, hh
| Hx, hx
|-
| Ĵ, ĵ
| Jh, jh
| Jx, jx
|-
| Ŝ, ŝ
| Sh, sh
| Sx, sx
|-
| Ŭ, ŭ
| U, u
| Ux, ux
|}

Zamenhof dan-hanu, ka da pashuun bruk ''h'' per ^ au kavari ''ŭ'' ''u'' made. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain ''x''. Aftoo harnai sama varui fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena na hei.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owarifesta.

== Ander ŝiruting ==
<references />

Esperantossa

2020-11-15T13:56:04Z

Ajno: /* Kakutropos */ Zestol

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
! Mitt klea
! H-kakutropos
! X-kakutropos
|-
| Ĉ, ĉ
| Ch, ch
| Cx, cx
|-
| Ĝ, ĝ
| Gh, gh
| Gx, gx
|-
| Ĥ, ĥ
| Hh, hh
| Hx, hx
|-
| Ĵ, ĵ
| Jh, jh
| Jx, jx
|-
| Ŝ, ŝ
| Sh, sh
| Sx, sx
|-
| Ŭ, ŭ
| U, u
| Ux, ux
|}

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai tasta hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da pashuun bruk ''h'' per ^ au kavari ''ŭ'' ''u'' made. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain ''x''. Aftoo harnai sama varui fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena na hei.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owarifesta.

Esperantossa

2020-11-15T13:49:52Z

Ajno: /* Kakutropos */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai tasta hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da pashuun bruk ''h'' per ^ au kavari ''ŭ'' ''u'' made. So '''ĉ''' bli '''ch''', '''ĝ''' bli '''gh''', '''ĵ''' bli '''jh''', '''ĥ''' bli '''hh''', '''ŝ''' bli '''sh''', '''ŭ''' bli '''u'''. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain ''x'', so '''ĉ''' bli '''cx''', '''ĝ''' bli '''gx''', '''ĵ''' bli '''jx''', '''ĥ''' bli '''hx''', '''ŝ''' bli '''sx''', '''ŭ''' bli '''ux'''. Aftoo harnai sama varui fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena na hei.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owarifesta.

Mellanlant Zamkirain Alfakruun

2020-11-08T11:25:59Z

Ajno: /* Mitzam */ - lieva au migi

Mellanlant Zamkirain Alfakrunn je klaani fu kirain per kaku al zam, ke brukena inne al glossa.

== Mitzam ==

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
| rowspan=2 |
! colspan=5 | Lepabruk !! colspan=10 | Glossafurabruk !! colspan=5 | Glossamellanbruk !! colspan=4 | Gorlabruk
|-
! colspan=2 | Mangelepa !! colspan=2 | Lepahamas !! colspan=2 | Lepaglossa !! colspan=2 | Hamas !! colspan=2 | Alveol !! colspan=2 | Alveolhira !! colspan=2 | Glosafurakryŝa !! colspan=2 | Alveolkryŝa !! colspan=2 | Glossahirakryŝa !! colspan=2 | Glossanen !! colspan=2 | Gorlaoba !! colspan=2 | Gorlaunna
|-
! Hana
| colspan=2 | m̥ m || colspan=2 | — ɱ || colspan=2 | — n̼ || colspan=6 | n̥ n || colspan=2 | ɳ̊ ɳ || colspan=2 | ɲ̊ ɲ || colspan=2 | ŋ̊ ŋ || colspan=2 | — ɴ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Bamba
| colspan=2 | p b || colspan=2 | p̪ b̪ || colspan=2 | t̼ d̼ || colspan=6 | t d || colspan=2 | ʈ ɖ || colspan=2 | c ɟ || colspan=2 | k g || colspan=2 | q ɢ || colspan=2 | ʡ — || colspan=2 | ʔ —
|-
! Tsiŝ bamfendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | ts dz || colspan=2 | tʃ dʒ || colspan=2 | tʂ dʐ || colspan=2 | tɕ dʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Tsiŝnai bamfendo
| colspan=2 rowspan=2 | pɸ bβ || colspan=2 | p̪f b̪v || colspan=2 | || colspan=2 | t̪θ d̪ð || colspan=2 | tɹ̝̊ dɹ̝ || colspan=2 | t̠ɹ̠̊˔ d̠ɹ̠˔ || colspan=2 | || colspan=2 | cç ɟʝ || colspan=2 | kx gɣ || colspan=2 | kχ ɢʁ || colspan=2 | — ʡʢ || colspan=2 | ʔh —
|-
! Tsiŝ fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | s z || colspan=2 | ʃ ʒ || colspan=2 | ʂ ʐ || colspan=2 | ɕ ʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Tsiŝnai fendo
| colspan=2 rowspan=2 | ɸ β || colspan=2 | f v || colspan=2 rowspan=2 | θ̼ ð̼ || colspan=2 | θ ð || colspan=2 | θ̠ ð̠ || colspan=2 | ɹ̠̊˔ ɹ̠˔ || colspan=2 | — ɻ˔ || colspan=2 | ç ʝ || colspan=2 | x ɣ || colspan=2 rowspan=2 | χ ʁ || colspan=2 rowspan=2 | ħ ʕ || colspan=2 | h ɦ
|-
! Sebjanen
| colspan=2 | ʋ̥ ʋ || colspan=6 | ɹ̥ ɹ || colspan=2 | ɻ̊ ɻ || colspan=2 | j̊ j || colspan=2 | ɰ̊ ɰ || colspan=2 | — ʔ̞
|-
! Slak
| colspan=2 | — ⱱ̟ || colspan=2 | — ⱱ || colspan=2 | — ɾ̼ || colspan=2 | ɾ̥ ɾ || colspan=2 | ɽ̊ ɽ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | — ɢ̆ || colspan=2 | — ʡ̆ || colspan=2 |
|-
! Razkiva
| colspan=2 | ʙ̥ ʙ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | r̥ r || colspan=2 | ɽ̊r̥ ɽr || colspan=2 | || colspan=2 | ʀ̥ ʀ || colspan=2 | ʜ ʢ || colspan=2 |
|-
! (flanka) bamfendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | tɬ dɮ || colspan=2 | ʈɭ̊˔ — || colspan=2 | cʎ̝̊ ɟʎ̝ || colspan=2 | kʟ̝̊ gʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɬ ɮ || colspan=2 | ɭ̊˔ ɭ˔ || colspan=2 | ʎ̝̊ ʎ̝ || colspan=2 | ʟ̝̊ ʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) sebjanen
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | l̥ l || colspan=2 | ɭ̊ ɭ || colspan=2 | ʎ̥ ʎ || colspan=2 | ʟ̥ ʟ || colspan=2 | — ʟ̠ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) slak
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɺ̥ ɺ || colspan=2 | ɭ̥̆ ɭ̆ || colspan=2 | — ʎ̆ || colspan=2 | — ʟ̆ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|}

Inne afto stol, utenkoi zam lieva je au mitkoi zam migi je.

Mellanlant Zamkirain Alfakruun

2020-11-06T09:02:08Z

Ajno: /* Mitzam */ - Razkiva

Mellanlant Zamkirain Alfakruun

2020-11-05T17:58:59Z

Ajno: /* Mitzam */

Mellanlant Zamkirain Alfakrunn je klaani fu kirain per kaku al zam, ke brukena inne al glossa.

== Mitzam ==

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
| rowspan=2 |
! colspan=5 | Lepabruk !! colspan=10 | Glossafurabruk !! colspan=5 | Glossamellanbruk !! colspan=4 | Gorlabruk
|-
! colspan=2 | Mangelepa !! colspan=2 | Lepahamas !! colspan=2 | Lepaglossa !! colspan=2 | Hamas !! colspan=2 | Alveol !! colspan=2 | Alveolhira !! colspan=2 | Glosafurakryŝa !! colspan=2 | Alveolkryŝa !! colspan=2 | Glossahirakryŝa !! colspan=2 | Glossanen !! colspan=2 | Gorlaoba !! colspan=2 | Gorlaunna
|-
! Hana
| colspan=2 | m̥ m || colspan=2 | — ɱ || colspan=2 | — n̼ || colspan=6 | n̥ n || colspan=2 | ɳ̊ ɳ || colspan=2 | ɲ̊ ɲ || colspan=2 | ŋ̊ ŋ || colspan=2 | — ɴ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Bamba
| colspan=2 | p b || colspan=2 | p̪ b̪ || colspan=2 | t̼ d̼ || colspan=6 | t d || colspan=2 | ʈ ɖ || colspan=2 | c ɟ || colspan=2 | k g || colspan=2 | q ɢ || colspan=2 | ʡ — || colspan=2 | ʔ —
|-
! Tsiŝ bamfendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | ts dz || colspan=2 | tʃ dʒ || colspan=2 | tʂ dʐ || colspan=2 | tɕ dʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Tsiŝnai bamfendo
| colspan=2 rowspan=2 | pɸ bβ || colspan=2 | p̪f b̪v || colspan=2 | || colspan=2 | t̪θ d̪ð || colspan=2 | tɹ̝̊ dɹ̝ || colspan=2 | t̠ɹ̠̊˔ d̠ɹ̠˔ || colspan=2 | || colspan=2 | cç ɟʝ || colspan=2 | kx gɣ || colspan=2 | kχ ɢʁ || colspan=2 | — ʡʢ || colspan=2 | ʔh —
|-
! Tsiŝ fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | s z || colspan=2 | ʃ ʒ || colspan=2 | ʂ ʐ || colspan=2 | ɕ ʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Tsiŝnai fendo
| colspan=2 rowspan=2 | ɸ β || colspan=2 | f v || colspan=2 rowspan=2 | θ̼ ð̼ || colspan=2 | θ ð || colspan=2 | θ̠ ð̠ || colspan=2 | ɹ̠̊˔ ɹ̠˔ || colspan=2 | — ɻ˔ || colspan=2 | ç ʝ || colspan=2 | x ɣ || colspan=2 rowspan=2 | χ ʁ || colspan=2 rowspan=2 | ħ ʕ || colspan=2 | h ɦ
|-
! Sebjanen
| colspan=2 | ʋ̥ ʋ || colspan=6 | ɹ̥ ɹ || colspan=2 | ɻ̊ ɻ || colspan=2 | j̊ j || colspan=2 | ɰ̊ ɰ || colspan=2 | — ʔ̞
|-
! Slak
| colspan=2 | — ⱱ̟ || colspan=2 | — ⱱ || colspan=2 | — ɾ̼ || colspan=2 | ɾ̥ ɾ || colspan=2 | ɽ̊ ɽ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | — ɢ̆ || colspan=2 | — ʡ̆ || colspan=2 |
|-
! (trema)
| colspan=2 | ʙ̥ ʙ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | r̥ r || colspan=2 | ɽ̊r̥ ɽr || colspan=2 | || colspan=2 | ʀ̥ ʀ || colspan=2 | ʜ ʢ || colspan=2 |
|-
! (flanka) bamfendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | tɬ dɮ || colspan=2 | ʈɭ̊˔ — || colspan=2 | cʎ̝̊ ɟʎ̝ || colspan=2 | kʟ̝̊ gʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɬ ɮ || colspan=2 | ɭ̊˔ ɭ˔ || colspan=2 | ʎ̝̊ ʎ̝ || colspan=2 | ʟ̝̊ ʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) sebjanen
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | l̥ l || colspan=2 | ɭ̊ ɭ || colspan=2 | ʎ̥ ʎ || colspan=2 | ʟ̥ ʟ || colspan=2 | — ʟ̠ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) slak
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɺ̥ ɺ || colspan=2 | ɭ̥̆ ɭ̆ || colspan=2 | — ʎ̆ || colspan=2 | — ʟ̆ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|}

Mellanlant Zamkirain Alfakruun

2020-11-05T17:57:23Z

Ajno: /* Mitzam */

Mellanlant Zamkirain Alfakrunn je klaani fu kirain per kaku al zam, ke brukena inne al glossa.

== Mitzam ==

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
| rowspan=2 |
! colspan=5 | Lepabruk !! colspan=10 | Glossafurabruk !! colspan=5 | Glossamellanbruk !! colspan=4 | Gorlabruk
|-
! colspan=2 | Mangelepa !! colspan=2 | Lepahamas !! colspan=2 | Lepaglossa !! colspan=2 | Hamas !! colspan=2 | Alveol !! colspan=2 | Alveolhira !! colspan=2 | Glosafurakryŝa !! colspan=2 | Alveolkryŝa !! colspan=2 | Glossahirakryŝa !! colspan=2 | Glossanen !! colspan=2 | Gorlaoba !! colspan=2 | Gorlaunna
|-
! Hana
| colspan=2 | m̥ m || colspan=2 | — ɱ || colspan=2 | — n̼ || colspan=6 | n̥ n || colspan=2 | ɳ̊ ɳ || colspan=2 | ɲ̊ ɲ || colspan=2 | ŋ̊ ŋ || colspan=2 | — ɴ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Bamba
| colspan=2 | p b || colspan=2 | p̪ b̪ || colspan=2 | t̼ d̼ || colspan=6 | t d || colspan=2 | ʈ ɖ || colspan=2 | c ɟ || colspan=2 | k g || colspan=2 | q ɢ || colspan=2 | ʡ — || colspan=2 | ʔ —
|-
! Tsiŝ bamfendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | ts dz || colspan=2 | tʃ dʒ || colspan=2 | tʂ dʐ || colspan=2 | tɕ dʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Tsiŝnai bamfendo
| colspan=2 rowspan=2 | pɸ bβ || colspan=2 | p̪f b̪v || colspan=2 | || colspan=2 | t̪θ d̪ð || colspan=2 | tɹ̝̊ dɹ̝ || colspan=2 | t̠ɹ̠̊˔ d̠ɹ̠˔ || colspan=2 | || colspan=2 | cç ɟʝ || colspan=2 | kx gɣ || colspan=2 | kχ ɢʁ || colspan=2 | — ʡʢ || colspan=2 | ʔh —
|-
! Tsiŝ fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | s z || colspan=2 | ʃ ʒ || colspan=2 | ʂ ʐ || colspan=2 | ɕ ʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Tsiŝnai fendo
| colspan=2 rowspan=2 | ɸ β || colspan=2 | f v || colspan=2 rowspan=2 | θ̼ ð̼ || colspan=2 | θ ð || colspan=2 | θ̠ ð̠ || colspan=2 | ɹ̠̊˔ ɹ̠˔ || colspan=2 | — ɻ˔ || colspan=2 | ç ʝ || colspan=2 | x ɣ || colspan=2 rowspan=2 | χ ʁ || colspan=2 rowspan=2 | ħ ʕ || colspan=2 | h ɦ
|-
! Sebjanen
| colspan=2 | ʋ̥ ʋ || colspan=6 | ɹ̥ ɹ || colspan=2 | ɻ̊ ɻ || colspan=2 | j̊ j || colspan=2 | ɰ̊ ɰ || colspan=2 | — ʔ̞
|-
! Slak
| colspan=2 | — ⱱ̟ || colspan=2 | — ⱱ || colspan=2 | — ɾ̼ || colspan=2 | ɾ̥ ɾ || colspan=2 | ɽ̊ ɽ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | — ɢ̆ || colspan=2 | — ʡ̆ || colspan=2 |
|-
! (trema)
| colspan=2 | ʙ̥ ʙ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | r̥ r || colspan=2 | ɽ̊r̥ ɽr || colspan=2 | || colspan=2 | ʀ̥ ʀ || colspan=2 | ʜ ʢ || colspan=2 |
|-
! (flanka) bamfendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | tɬ dɮ || colspan=2 | ʈɭ̊˔ — || colspan=2 | cʎ̝̊ ɟʎ̝ || colspan=2 | kʟ̝̊ gʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɬ ɮ || colspan=2 | ɭ̊˔ ɭ˔ || colspan=2 | ʎ̝̊ ʎ̝ || colspan=2 | ʟ̝̊ ʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) sebjanen
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | l̥ l || colspan=2 | ɭ̊ ɭ || colspan=2 | ʎ̥ ʎ || colspan=2 | ʟ̥ ʟ || colspan=2 | — ʟ̠ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) slak
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɺ̥ ɺ || colspan=2 | ɭ̥̆ ɭ̆ || colspan=2 | — ʎ̆ || colspan=2 | — ʟ̆ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|}

Esperantossa

2020-11-05T17:25:48Z

Ajno: /* Kotoba karaglossa */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai kaku hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da-pashuun bruk h per ^ au kavari ŭ u made. So ĉ bli ch, ĝ bli gh, ĵ bli jh, ĥ bli hh, ŝ bli sh, ŭ bli u. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain x, so ĉ bli cx, ĝ bli gx, ĵ bli jx, ĥ bli hx, ŝ bli sx, ŭ bli ux. Aftoo nai har sama varuiting fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owarifesta.

Esperantossa

2020-11-05T16:50:46Z

Ajno: /* Hadjifesta au owarifesta */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai kaku hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da-pashuun bruk h per ^ au kavari ŭ u made. So ĉ bli ch, ĝ bli gh, ĵ bli jh, ĥ bli hh, ŝ bli sh, ŭ bli u. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain x, so ĉ bli cx, ĝ bli gx, ĵ bli jx, ĥ bli hx, ŝ bli sx, ŭ bli ux. Aftoo nai har sama varuiting fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjifesta]] au 30 ranja [[owarifesta]] (aŭen jam hadji- au owarifesta per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei, lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjifesta au/os owarifesta du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owarifesta fu maha + owarifesta fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjifesta fu kundur + ''kola'' + owarifesta fu na velt mange suru + owarifesta fu pashuun aftoolik).

Al hadjifesta au owarifesta deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko), hadjifesta fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjifesta jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''.

Al mittko deki brukena huur hadjifesta.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owaritel.

Esperantossa

2020-11-05T16:47:02Z

Ajno: /* Hadjifesta au owarifesta */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai kaku hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da-pashuun bruk h per ^ au kavari ŭ u made. So ĉ bli ch, ĝ bli gh, ĵ bli jh, ĥ bli hh, ŝ bli sh, ŭ bli u. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain x, so ĉ bli cx, ĝ bli gx, ĵ bli jx, ĥ bli hx, ŝ bli sx, ŭ bli ux. Aftoo nai har sama varuiting fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjifesta au owarifesta ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjitel]] au 30 ranja [[owaritel]] (aŭen jam hadji- au owaritel per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjitel au/os owaritel du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owaritel fu maha + owaritel fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjitel fu kundur + ''kola'' + owaritel fu na velt mange suru + owaritel fu pashuun aftoolik).

Al hadjitel au owaritel deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko) hadjitel fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjitel jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''

Al mittko deki brukena huur hadjitel.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owaritel.

Esperantossa

2020-11-05T16:44:13Z

Ajno: /* Flakka */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа|Flakka fu Esperantossa]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai kaku hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da-pashuun bruk h per ^ au kavari ŭ u made. So ĉ bli ch, ĝ bli gh, ĵ bli jh, ĥ bli hh, ŝ bli sh, ŭ bli u. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain x, so ĉ bli cx, ĝ bli gx, ĵ bli jx, ĥ bli hx, ŝ bli sx, ŭ bli ux. Aftoo nai har sama varuiting fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjitel au owaritel ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjitel]] au 30 ranja [[owaritel]] (aŭen jam hadji- au owaritel per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjitel au/os owaritel du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owaritel fu maha + owaritel fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjitel fu kundur + ''kola'' + owaritel fu na velt mange suru + owaritel fu pashuun aftoolik).

Al hadjitel au owaritel deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko) hadjitel fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjitel jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''

Al mittko deki brukena huur hadjitel.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owaritel.

Esperantossa

2020-11-05T16:42:32Z

Ajno: /* Flakka */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

[[Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png|мини|справа]]

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai kaku hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da-pashuun bruk h per ^ au kavari ŭ u made. So ĉ bli ch, ĝ bli gh, ĵ bli jh, ĥ bli hh, ŝ bli sh, ŭ bli u. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain x, so ĉ bli cx, ĝ bli gx, ĵ bli jx, ĥ bli hx, ŝ bli sx, ŭ bli ux. Aftoo nai har sama varuiting fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjitel au owaritel ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjitel]] au 30 ranja [[owaritel]] (aŭen jam hadji- au owaritel per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjitel au/os owaritel du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owaritel fu maha + owaritel fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjitel fu kundur + ''kola'' + owaritel fu na velt mange suru + owaritel fu pashuun aftoolik).

Al hadjitel au owaritel deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko) hadjitel fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjitel jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''

Al mittko deki brukena huur hadjitel.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owaritel.

Zeting:Flakka fu Esperantossa.svg.png

2020-11-05T16:42:09Z

Ajno:

Flakka fu Esperantossa

Esperantossa

2020-11-05T16:38:07Z

Ajno: /* Alfakrunn au zam */

Esperantossa je letste ŝirujena [[mahossa]], afto [[glossa]] dan-sintua inne 1887 tosji. Imatiid liik 2 000 000 pashuun deki hanu Esperantossa.

Esperantossa je dan-sintuena na Ludwik (Lazar) Zamenhof, au inne hadjitid dan-haiti "Mellanlantossa". Men Ludwik dan-kaku fiknamae fu sebja, "D-ro Esperanto" (reformadjin Inonodjin), au anderdjin dan-hadji bruk ko "Esperanto" huur namae fu glossa. Afto glossa je dan-mahaena per mahaplusimpel hanu per pashuun fu tŝigau lant. Esperantossa je mange simpel au jenai glossa fu jokulant.

== Flakka ==

Flakka fu Esperantossa je midori kereik. Inne oba lieva ik fu sore je sjiroj kereik, inne afto kereik je zvezda na go ik. Afto zvezda imi festa fu go gaijatel, doko pashuun vona. Midori varge imi inono, sjiroj varge imi heiva, ytenkrigtid.

== Alfakrunn au zam ==

Esperantossa har 28 kirain: 5 sebjazam au 23 mitzam

{| class="wikitable"
! Kirain !! Namae !! Zam (na [[Mellanlant Zamkirain Alfakruun]])
|-
| A || A (a) || a
|-
| B || Bo (bo) || b
|-
| C || Co (t͡so) || t͡s
|-
| Ĉ || Ĉo (t͡ʃo) || t͡ʃ
|-
| D || Do (do) || d
|-
| E || E (e) || e
|-
| F || Fo (fo) || f
|-
| G || Go (go) || g
|-
| Ĝ || Ĝo (d͡ʒo) || d͡ʒ
|-
| H || Ho (ho) || h
|-
| Ĥ || Ĥo (xo) || x
|-
| I || I (i) || i
|-
| J || Jo (jo) || j
|-
| Ĵ || Ĵo (ʒo) || ʒ
|-
| K || Ko (ko) || k
|-
| L || Lo (lo) || l
|-
| M || Mo (mo) || m
|-
| N || No (no) || n
|-
| O || O (o) || o
|-
| P || Po (po) || p
|-
| R || Ro (ro) || r
|-
| S || So (so) || s
|-
| Ŝ || Ŝo (ʃo) || ʃ
|-
| T || To (to) || t
|-
| U || U (u) || u
|-
| Ŭ || Ŭo (wo) || w
|-
| V || Vo (vo) || v
|-
| Z || Zo (zo) || z
|}

Namae fu kirain na sebjazam je sama zam fu afto: a, i, u. Namae fu kirain na mitzam je zam fu afto mitt zam /o/, per deki hanu plusimpel: bo, ro, ŝo.

Al kirain har mono ein zam, al zam har mono ein kirain per sebja. Grunn aftoo pashuun altiid deki liesa kakuena punkt os kaku hanuena fras. Aftoo maha lera mange plusimpel.

=== Kakutropos ===

Eksi kirain har [[kirainklea]]: Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ, Ŭ. Pashuun jokutid dekinai kaku hei. Grunn afto, jam ander kakutropos per hei.

Zamenhof dan-hanu, ka da-pashuun bruk h per ^ au kavari ŭ u made. So ĉ bli ch, ĝ bli gh, ĵ bli jh, ĥ bli hh, ŝ bli sh, ŭ bli u. Aftoo haise ''h-kakutropos''. Men aftoo jenai mange braa, grunn na aftoo "chashundo" glaubi je "ĉaŝundo", men aftoo ko jamnai, afto ko je "ĉashundo". Grunn aftoo, jam ander kakutropos, ka haise ''x-kakutropos'' - al klea bli kirain x, so ĉ bli cx, ĝ bli gx, ĵ bli jx, ĥ bli hx, ŝ bli sx, ŭ bli ux. Aftoo nai har sama varuiting fu h-kakutropos, men mange pashuun duanai aftoo kakutropos grunn sore jenai helena.

== Ruuru ==

=== Koowari ===

==== Koowari per tŝigaŭ hanutel ====

Per al kotoba pashuun deki fŝto, tingko, suruko, liiko os troposko je sore, per aftoo pashuun mus bruk koowari. Al tingko owari na "o": ''hund'''o''''', ''Esperant'''o''''', ''kor'''o'''''. Al liiko owari na "a": ''grand'''a''''', ''malrapid'''a''''', ''suspektind'''a'''''. Al suruko owari na "i": ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''. Al troposko owari na "e": ''malrapid'''e''''', ''hazard'''e''''', ''amant'''e'''''.

==== Koowari per tŝigaŭ kotobafal ====

===== Ataifal =====

Tingko au liiko har einfal au pluseinfal; sore imi, ka aftoo ting je plus na ein. Per maha aftoo fal, pashuun mus bruk "j" inne owari: ''hundo-hundo'''j''''', ''koro-koro'''j''''', ''malrapida-malrapida'''j'''''.

===== Tingkofal =====

Inne Esperantossa je ni [[tingkofal]]: namaefal au jenafal. Jenafal deki imi, ka ting jenai ting ka suru, sore je suruena ting. Ttb inne Esperantossa inne fras ''hujn dua kot'' kot mus har jenafal, au hujn mus har namaefal, grunn hujn suru (dua) au kot suruena (duajena). Aŭen jenafal deki maha made-plas plas kara, ttb inne Esperantossa ''Un skёi inne huomi'' au ''Un skёi inne huomi made'' je tŝigaŭ mono na fal fu kotoba ''huomi''. Per maha jenafal, pashuun mus bruk "n" inne owari: ''hundo''-''hundo'''n''''', ''koroj''-''koroj'''n''''', ''malrapida''-''malrapida'''n'''''.

===== Fal fu liiko au tingko fu he =====

Liiko altiid har sama fal ka har tingko fu sore: ''malrapid'''a''' hund'''o''''', ''malrapid'''aj''' hund'''oj''''', ''malrapid'''an''' hund'''on''''', ''malrapid'''ajn''' hund'''ojn'''''.

===== Surukofal =====

Suruko har eksi fal, al fal har koowari: polfal - i - ''manĝ'''i''''', ''tremig'''i''''', ''aliĝ'''i'''''; danfal - is - ''manĝ'''is''''', ''tremig'''is''''', ''aliĝ'''is'''''; imafal - as - ''manĝ'''as''''', ''tremig'''as''''', ''aliĝ'''as'''''; miraifal - os - ''manĝ'''os''''', ''tremig'''os''''', ''aliĝ'''os'''''; tifal - us - ''manĝ'''us''''', ''tremig'''us''''', ''aliĝ'''us'''''; dafal - u - ''manĝ'''u''''', ''tremig'''u''''', ''aliĝ'''u'''''.

=== Hadjitel au owaritel ===

Esperantossa har liik 10 ranja [[hadjitel]] au 30 ranja [[owaritel]] (aŭen jam hadji- au owaritel per, tatoeba, tŝigaŭ ŝirutropos). Grunn hei lera kotoba bli mange plusimpel: li du ŝiru ko ''kola'', med hadjitel au/os owaritel du deki maha mangedai kotoba, ttb ''bystrakolaŝtof'' (''kola'' + owaritel fu maha + owaritel fu brukting) os ''pashuun ka mangetiid kolanai'' (hadjitel fu kundur + ''kola'' + owaritel fu na velt mange suru + owaritel fu pashuun aftoolik).

Al hadjitel au owaritel deki brukena huur koranja. Ttb du deki maha kotoba ''kundur'' (liiko) hadjitel fu kundur karaa, per aftoo du mus bruk koowari fu liiko, a. Li aftoo hadjitel jeti ''fus-'', ''fusa'' imiti ''kundur''

Al mittko deki brukena huur hadjitel.

== Kotoba karaglossa ==

Letste mange kotoba ka fu ander glossa je fu latinossa, franciossa, italiossa os espanossa. Aŭen mange ko fu grekossa aŭ doitŝossa, jam joku ko fu angelossa au rusiossa. Aŭen mange kotoba jenai kotoba fu anderglossa, hei je mahayena med hadji- au owaritel.

Spёrkotoba

2020-11-05T14:38:55Z

Ajno: Undo revision 456 by Ajno (talk)

#REDIRECT[[Spør Kotoba]]

Spёrkotoba

2020-11-05T14:38:11Z

Ajno: Blanked the page

Spёrkotoba

2020-11-05T14:36:33Z

Ajno: Redirected page to Spør Kotoba

#REDIRECT[[Spør Kotoba]]

Suruko

2020-11-05T13:27:08Z

Ajno: kofal → hanutel (apaar tŝigaŭ imi, un vil maha lehti mirai)

[[Zeting:Kasuru.jpg|sama=Apar pashun inne ruum, ergo kraisjena stol. 1 Tatsudjin se. 2 Tatsudjin bruk denwa. 3 Suwarudjin tasta kompju. 4 Suwarudjin har kafe. 5 Onna suwaru. 6 Suwaru onna hør.|мини|Ka suru aldjin?

1 Se;
2 Bruk denwa;
3 Tasta kompju;
4 Glug kafe;
5 Suwaru;
6 Hør;
]]'''Suruko''' os '''surukotoba''' har imi fu [[hanutel]] ka mahklar afto ka yoku ''suru''--mangetid sore en pashun, plas, ting, mipje; auenose mahklar ka ''slucha'' os ''surjena'' mit joku fu he.

Tatoeba, inne migi riso, pashun suru apar chigau ting, au unnatasta mahklar ''ka suru'' hè.

== Tsuite ==
[[Viossa]] har mange kotoba ka deki brukjena na suruko, na [[likko]], os na [[tingko]]. Men apar kotoba plusmange brukjena mit ein tropos, au minus ander.

Kotoba ka letstemangetid brukjena per ka surjena inne [[frasnetopa]], he prosta haisjena suruko. Hotia, kotoba ka plusmange brukjena mit andra tropos, koske he brukjena mit tropos fu suruko, he awen deki haisjena suruko. Sit, mit [[glossatropos]] fu viossa, laki miettajena ka suruko plustsatain en [[impla]] fu kotoba ka sintua grun parjat fu kotoba ine frasnetopa. Men ka kotoba laki brukjena na suruko os nai, os ka fshtojena, chigau en kotoba kara andra made.

== Fraznetopa ==
{{bite-plus|Viossa har mange fraznetopa ka dwaibma mit suruko inne chigau plas au fal.}}

Mellanlant Zamkirain Alfakruun

2020-11-05T12:49:33Z

Ajno: /* Mitzam */

Mellanlant Zamkirain Alfakrunn je klaani fu kirain per kaku al zam, ke brukena inne al glossa.

== Mitzam ==

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
| rowspan=2 |
! colspan=5 | Lepabruk !! colspan=10 | Glossafurabruk !! colspan=5 | Glossamellanbruk !! colspan=4 | Gorlabruk
|-
! colspan=2 | Mangelepa !! colspan=2 | Lepahamas !! colspan=2 | Lepaglossa !! colspan=2 | Hamas !! colspan=2 | Alveol !! colspan=2 | Alveolhira !! colspan=2 | Glosafurakryŝa !! colspan=2 | Alveolkryŝa !! colspan=2 | Glossahirakryŝa !! colspan=2 | Glossanen !! colspan=2 | Gorlaoba !! colspan=2 | Gorlaunna
|-
! Hana
| colspan=2 | m̥ m || colspan=2 | — ɱ || colspan=2 | — n̼ || colspan=6 | n̥ n || colspan=2 | ɳ̊ ɳ || colspan=2 | ɲ̊ ɲ || colspan=2 | ŋ̊ ŋ || colspan=2 | — ɴ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! Bamba
| colspan=2 | p b || colspan=2 | p̪ b̪ || colspan=2 | t̼ d̼ || colspan=6 | t d || colspan=2 | ʈ ɖ || colspan=2 | c ɟ || colspan=2 | k g || colspan=2 | q ɢ || colspan=2 | ʡ — || colspan=2 | ʔ —
|-
! tsiŝ fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | s z || colspan=2 | ʃ ʒ || colspan=2 | ʂ ʐ || colspan=2 | ɕ ʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! tsiŝnai fendo
| colspan=2 rowspan=2 | ɸ β || colspan=2 | f v || colspan=2 rowspan=2 | θ̼ ð̼ || colspan=2 | θ ð || colspan=2 | θ̠ ð̠ || colspan=2 | ɹ̠̊˔ ɹ̠˔ || colspan=2 | — ɻ˔ || colspan=2 | ç ʝ || colspan=2 | x ɣ || colspan=2 rowspan=2 | χ ʁ || colspan=2 rowspan=2 | ħ ʕ || colspan=2 | h ɦ
|-
! Sebjanen
| colspan=2 | ʋ̥ ʋ || colspan=6 | ɹ̥ ɹ || colspan=2 | ɻ̊ ɻ || colspan=2 | j̊ j || colspan=2 | ɰ̊ ɰ || colspan=2 | — ʔ̞
|-
! Slak
| colspan=2 | — ⱱ̟ || colspan=2 | — ⱱ || colspan=2 | — ɾ̼ || colspan=2 | ɾ̥ ɾ || colspan=2 | ɽ̊ ɽ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | — ɢ̆ || colspan=2 | — ʡ̆ || colspan=2 |
|-
! (trema)
| colspan=2 | ʙ̥ ʙ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | r̥ r || colspan=2 | ɽ̊r̥ ɽr || colspan=2 | || colspan=2 | ʀ̥ ʀ || colspan=2 | ʜ ʢ || colspan=2 |
|-
! (flanka) fendo
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɬ ɮ || colspan=2 | ɭ̊˔ ɭ˔ || colspan=2 | ʎ̝̊ ʎ̝ || colspan=2 | ʟ̝̊ ʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) sebjanen
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | l̥ l || colspan=2 | ɭ̊ ɭ || colspan=2 | ʎ̥ ʎ || colspan=2 | ʟ̥ ʟ || colspan=2 | — ʟ̠ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
! (flanka) slak
| colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɺ̥ ɺ || colspan=2 | ɭ̥̆ ɭ̆ || colspan=2 | — ʎ̆ || colspan=2 | — ʟ̆ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|}

Mellanlant Zamkirain Alfakruun

2020-11-05T12:41:21Z

Ajno: /* Mitzam */

Mellanlant Zamkirain Alfakrunn je klaani fu kirain per kaku al zam, ke brukena inne al glossa.

== Mitzam ==

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
| rowspan=2 | || colspan=5 | Lepabruk || colspan=10 | Glossafurabruk || colspan=5 | Glossamellanbruk || colspan=4 | Gorlabruk
|-
| colspan=2 | Mangelepa || colspan=2 | Lepahamas || colspan=2 | Lepaglossa || colspan=2 | Hamas || colspan=2 | Alveol || colspan=2 | Alveolhira || colspan=2 | Glosafurakryŝa || colspan=2 | Alveolkryŝa || colspan=2 | Glossahirakryŝa || colspan=2 | Glossanen || colspan=2 | Gorlaoba || colspan=2 | Gorlaunna
|-
| Hana || colspan=2 | m̥ m || colspan=2 | — ɱ || colspan=2 | — n̼ || colspan=6 | n̥ n || colspan=2 | ɳ̊ ɳ || colspan=2 | ɲ̊ ɲ || colspan=2 | ŋ̊ ŋ || colspan=2 | — ɴ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
|| Bamba || colspan=2 | p b || colspan=2 | p̪ b̪ || colspan=2 | t̼ d̼ || colspan=6 | t d || colspan=2 | ʈ ɖ || colspan=2 | c ɟ || colspan=2 | k g || colspan=2 | q ɢ || colspan=2 | ʡ — || colspan=2 | ʔ —
|-
| (ŝuŝa fenda) || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=4 | s z || colspan=2 | ʃ ʒ || colspan=2 | ʂ ʐ || colspan=2 | ɕ ʑ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
| (neŝuŝa fenda) || colspan=2 rowspan=2 | ɸ β || colspan=2 | f v || colspan=2 rowspan=2 | θ̼ ð̼ || colspan=2 | θ ð || colspan=2 | θ̠ ð̠ || colspan=2 | ɹ̠̊˔ ɹ̠˔ || colspan=2 | — ɻ˔ || colspan=2 | ç ʝ || colspan=2 | x ɣ || colspan=2 rowspan=2 | χ ʁ || colspan=2 rowspan=2 | ħ ʕ || colspan=2 | h ɦ
|-
| Sebjanen || colspan=2 | ʋ̥ ʋ || colspan=6 | ɹ̥ ɹ || colspan=2 | ɻ̊ ɻ || colspan=2 | j̊ j || colspan=2 | ɰ̊ ɰ || colspan=2 | — ʔ̞
|-
| Slak || colspan=2 | — ⱱ̟ || colspan=2 | — ⱱ || colspan=2 | — ɾ̼ || colspan=2 | ɾ̥ ɾ || colspan=2 | ɽ̊ ɽ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | — ɢ̆ || colspan=2 | — ʡ̆ || colspan=2 |
|-
| (trema) || colspan=2 | ʙ̥ ʙ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | r̥ r || colspan=2 | ɽ̊r̥ ɽr || colspan=2 | || colspan=2 | ʀ̥ ʀ || colspan=2 | ʜ ʢ || colspan=2 |
|-
| (flanka fenda) || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɬ ɮ || colspan=2 | ɭ̊˔ ɭ˔ || colspan=2 | ʎ̝̊ ʎ̝ || colspan=2 | ʟ̝̊ ʟ̝ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
| (flanka) sebjanen || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | l̥ l || colspan=2 | ɭ̊ ɭ || colspan=2 | ʎ̥ ʎ || colspan=2 | ʟ̥ ʟ || colspan=2 | — ʟ̠ || colspan=2 | || colspan=2 |
|-
| (flanka) slak || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=6 | ɺ̥ ɺ || colspan=2 | ɭ̥̆ ɭ̆ || colspan=2 | — ʎ̆ || colspan=2 | — ʟ̆ || colspan=2 | || colspan=2 | || colspan=2 |
|}