Difference between revisions of "Brukdjin:Izı"
(→Parȷat) |
|||
(8 kawariya namellan na sama brukdjin nai aukiyena) | |||
Line 1: | Line 1: | ||
<noinclude>{{DISPLAYTITLE:Yan}}</noinclude> | <noinclude>{{DISPLAYTITLE:Yan}}</noinclude> | ||
== Zantropos == | == Zantropos == | ||
=== Mıtzan === | === Mıtzan === | ||
Line 307: | Line 308: | ||
!{{varje|#FCD116|'''mıtfal'''}} | !{{varje|#FCD116|'''mıtfal'''}} | ||
|- | |- | ||
!syrysȷuutsu | ! rowspan=2 | syrysȷuutsu | ||
|Ka syry? | |Ka syry? | ||
|Na ka madeq syry? | |Na ka madeq syry? | ||
Line 313: | Line 314: | ||
|Bruuk ka pr syry? | |Bruuk ka pr syry? | ||
|- | |- | ||
!ȷenasȷuutsu | | colspan=4 | {{varje|#24408E|Pasȷuun}} '''kaky''' {{varje|#E40303|rı kıraın}} {{varje|#732982|na paperı}} {{varje|#FCD116|mıt sıkat}}. | ||
|- | |||
! rowspan=2 | ȷenasȷuutsu | |||
|Na ka madeq syry? | |Na ka madeq syry? | ||
|Ka syry? | |Ka syry? | ||
Line 319: | Line 322: | ||
|Bruuk ka pr syry? | |Bruuk ka pr syry? | ||
|- | |- | ||
!nasısȷuutsu | | colspan=4 | {{varje|#24408E|Kıraın}} '''kakyȷna''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} {{varje|#732982|na paperı}} {{varje|#FCD116|mıt sıkat}} | ||
|- | |||
! rowspan=2 | nasısȷuutsu | |||
|Doko syry? | |Doko syry? | ||
|Ka syry? | |Ka syry? | ||
Line 325: | Line 330: | ||
|Bruuk ka pr syry? | |Bruuk ka pr syry? | ||
|- | |- | ||
!bruuksȷuutsu | | colspan=4 | {{varje|#24408E|Paperı}} '''kakyqan''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} {{varje|#732982|na kıraın}} {{varje|#FCD116|mıt sıkat}}. | ||
|- | |||
! rowspan=2 | bruuksȷuutsu | |||
|Bruuk ka pr syry? | |Bruuk ka pr syry? | ||
|Ka syry? | |Ka syry? | ||
|Doko syry? | |Doko syry? | ||
|Na ka madeq syry? | |Na ka madeq syry? | ||
|- | |||
| colspan=4 | {{varje|#24408E|Sıkat}} '''kakyhol''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} {{varje|#732982|na paperı}} {{varje|#FCD116|mıt kıraın}} | |||
|} | |} | ||
Austronesıanopadedzparȷat bruukena. Kıbalıe, padedztropos kawarı fantsuka fal fu syrykoto (sȷuutsu). Keery ȷam. | Austronesıanopadedzparȷat bruukena. Kıbalıe, padedztropos kawarı fantsuka fal fu syrykoto (sȷuutsu). Keery ȷam. | ||
Line 335: | Line 344: | ||
# '''ȷenasȷuutsu''': -ena, -ȷna | # '''ȷenasȷuutsu''': -ena, -ȷna | ||
# '''nasısȷuutsu''': -an, -han, -qan | # '''nasısȷuutsu''': -an, -han, -qan | ||
# '''bruuksȷuutsu''': -ol | # '''bruuksȷuutsu''': -ol, -hol | ||
Au ȷam go fal fu padedz med padedzkotoba fuheı. | Au ȷam go fal fu padedz med padedzkotoba fuheı. | ||
# {{varje|#24408E|'''terafal'''}}: te | # {{varje|#24408E|'''terafal'''}}: te | ||
Line 343: | Line 352: | ||
# {{varje|#008026|'''fufal'''}}: fu | # {{varje|#008026|'''fufal'''}}: fu | ||
Kotokoto ka ȷam deq | Kotokoto ka ȷam deq rıfal os syrykoto, nogvos terafal ynpaderzena. | ||
*: {{varje|#24408E|Pasȷuun}} '''kaky''' {{varje|#E40303|rı kıraın}}. | *: {{varje|#24408E|Pasȷuun}} '''kaky''' {{varje|#E40303|rı kıraın}}. | ||
*: {{varje|#24408E|Pasȷuun}} {{varje|#E40303|rı kıraın}} '''kaky'''. | |||
*: {{varje|#E40303|Rı kıraın}}, {{varje|#24408E|pasȷuun}} '''kaky'''. | *: {{varje|#E40303|Rı kıraın}}, {{varje|#24408E|pasȷuun}} '''kaky'''. | ||
*: {{varje|#24408E|Kıraın}} '''kakyȷna''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}}. | *: {{varje|#24408E|Kıraın}} '''kakyȷna''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}}. | ||
*: {{varje|#24408E|Kıraın}} {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} '''kakyȷna'''. | |||
*: {{varje|#E40303|Rı pasȷuun}}, {{varje|#24408E|kıraın}} '''kakyȷna'''. | *: {{varje|#E40303|Rı pasȷuun}}, {{varje|#24408E|kıraın}} '''kakyȷna'''. | ||
Line 356: | Line 367: | ||
*: {{varje|#24408E|Kıraın}} '''kakyȷna''' {{varje|#E40303|pasȷuun}}. | *: {{varje|#24408E|Kıraın}} '''kakyȷna''' {{varje|#E40303|pasȷuun}}. | ||
*: '''Kakyȷna''' {{varje|#E40303|pasȷuun}}. | *: '''Kakyȷna''' {{varje|#E40303|pasȷuun}}. | ||
Terafalkoto ka ȷam za syrykoto, paderzena rı ⟨te⟩. | |||
*: '''Kaky''' {{varje|#24408E|te pasȷuun}}. | |||
*: <s>Kaky pasȷuun.</s> | |||
*: '''Kakyȷna''' {{varje|#24408E|te kıraın}}. | |||
*: <s>Kakyȷna kıraın.</s> | |||
Terafalkoto ka ȷam deq syrykoto, paderzena rı ⟨rı⟩. | |||
*: {{varje|#E40303|Rı kıraın}} '''kakyȷna'''. | |||
*: <s>Kıraın kaky.</s> | |||
*: {{varje|#E40303|Rı pasȷuun}} '''kakyȷna'''. | |||
*: <s>Pasȷuun kakyȷna</s>. | |||
Glabdelkoto nogvos terafal ynpaderzena. | Glabdelkoto nogvos terafal ynpaderzena. | ||
Line 364: | Line 389: | ||
*: '''Kakyȷna''' {{varje|#24408E|kıraın}} {{varje|#E40303|rısoree}}. | *: '''Kakyȷna''' {{varje|#24408E|kıraın}} {{varje|#E40303|rısoree}}. | ||
Terafalkoto ka ȷam | Terafalkoto ka ȷam zas andr fal fu koto, paderzena rı ⟨te⟩. | ||
*: '''Kaky''' {{varje|#E40303|rı kıraın}} {{varje|#24408E|te pasȷuun}}. | *: '''Kaky''' {{varje|#E40303|rı kıraın}} {{varje|#24408E|te pasȷuun}}. | ||
*: {{varje|#E40303|Rı kıraın}} {{varje|#24408E|te pasȷuun}} '''kaky'''. | |||
*: <s>Kaky rı kıraın pasȷuun.</s> | |||
*: <s>Rı kıraın pasȷuun kaky.</s> | |||
*: '''Kakyȷna''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} {{varje|#24408E|te kıraın}}. | *: '''Kakyȷna''' {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} {{varje|#24408E|te kıraın}}. | ||
*: {{varje|#E40303|Rı pasȷuun}} {{varje|#24408E|te kıraın}} '''kakyȷna'''. | |||
*: <s>Kakyȷna rı pasȷuun kıraın.</s> | |||
*: <s>Rı pasȷuun kıraın kakyȷna.</s> | |||
Karıfalkoto ka ȷam zas andr fal fu koto, paderzena rı ⟨rı⟩. | |||
*: '''Kaky''' {{varje|#24408E|te pasȷuun}} {{varje|#E40303|rı kıraın}}. | |||
*: {{varje|#24408E|Pasȷuun}} {{varje|#E40303|rı kıraın}} '''kaky'''. | |||
*: <s>Kaky pasȷuun kıraın.</s> | |||
*: <s>Pasȷuun kıraın kaky.</s> | |||
*: '''Kakyȷna''' {{varje|#24408E|te kıraın}} {{varje|#E40303|rı pasȷuun}}. | |||
*: {{varje|#24408E|Kıraın}} {{varje|#E40303|rı pasȷuun}} '''kakyȷna'''. | |||
*: <s>Kakyȷna kıraın pasȷuun.</s> | |||
*: <s>Kıraın pasȷuun kakyȷna.</s> | |||
Al andr fal koto paderzena. | |||
=== Syrykoto === | |||
{| class="wikitable" | |||
|+ | |||
! sȷuutsu | |||
! syrykotofal | |||
!danfal | |||
!ımafal | |||
!mıraıfal | |||
|- | |||
! rowspan = 4 | syrysȷuutsu | |||
!prehostrela | |||
| -dan | |||
| ∅ | |||
| -raı | |||
|- | |||
!baıstrela | |||
| maha- -dan | |||
| maha- | |||
| maha- -raı | |||
|- | |||
!klaanıstrela | |||
| -(q)aradan | |||
| -(q)ara | |||
| -(q)araraı | |||
|- | |||
!rȷoostrela | |||
| rm- -dan | |||
| rm(q)- | |||
| rm- -raı | |||
|- | |||
! rowspan = 4 | ȷenasȷuutsu | |||
!prehostrela | |||
| -(ȷ)enadan | |||
| -(ȷ)ena | |||
| -(ȷ)enaraı | |||
|- | |||
!baıstrela | |||
| maha- -(ȷ)enadan | |||
| maha- -(ȷ)ena | |||
| maha- -(ȷ)enaraı | |||
|- | |||
!klaanıstrela | |||
| -(q)araȷnadan | |||
| -(q)araȷna | |||
| -(q)araȷnaraı | |||
|- | |||
!rȷoostrela | |||
| rm- -(ȷ)enadan | |||
| rm(q)- -(ȷ)ena | |||
| rm- -(ȷ)enaraı | |||
|- | |||
! rowspan = 4 | nasısȷuutsu | |||
!prehostrela | |||
| -(q)andan | |||
| -(q)an | |||
| -(q)anraı | |||
|- | |||
!baıstrela | |||
| maha- -(q)andan | |||
| maha- -(q)an | |||
| maha- -(q)anraı | |||
|- | |||
!klaanıstrela | |||
| -(q)arqandan | |||
| -(q)arqan | |||
| -(q)arqanraı | |||
|- | |||
!rȷoostrela | |||
| rm- -(q)andan | |||
| rm(q)- -(q)an | |||
| rm- -(q)anraı | |||
|- | |||
! rowspan = 4 | bruuksȷuutsu | |||
!prehostrela | |||
| -(h)oldan | |||
| -(h)ol | |||
| -(h)olraı | |||
|- | |||
!baıstrela | |||
| maha- -(h)oldan | |||
| maha- -(h)ol | |||
| maha- -(h)olraı | |||
|- | |||
!klaanıstrela | |||
| -(q)araholdan | |||
| -(q)arahol | |||
| -(q)araholraı | |||
|- | |||
!rȷoostrela | |||
| rm- -(h)oldan | |||
| rm(q)- -(h)ol | |||
| rm- -(h)olraı | |||
|} | |||
==== Strelafal ==== | |||
Strelafal mahaklaar huur syryka maha ka syrykoto syryȷna. | |||
{| class="wikitable" | |||
|+ | |||
! | |||
!ımı | |||
!tatoeba | |||
|- | |||
!'''prehostrela''' | |||
|Syryka [syrykoto] rı ȷenaka. | |||
|Heı ansee rı avara. | |||
|- | |||
!'''baıstrela''' | |||
|Jenaka [syrykoto] grun syryka. | |||
|Soree mahasee un na vaana fu soree. | |||
|- | |||
!'''klaanıstrela''' | |||
|Syrykara [syrykoto] med rȷoo. | |||
|Pasȷuunara na ruum anseeqara rısoree. | |||
|- | |||
!'''rȷoostrela''' | |||
|Syrykara [syrykoto] na rȷoo madeq. | |||
|Bırha rmqansee. | |||
|} | |||
==== Apysyrykoto ==== |
Revision as of 12:29, 6 f’Kaiisamuai 2024
Zantropos
Mıtzan
lepa | alveol | zaqalveol | ŋaŋı | hına | |
---|---|---|---|---|---|
hana | m | n | ŋ | ||
bamba | p b | t d | k g | ʔ | |
gusoq | t͡s | t͡ɕ d͡ʑ | |||
fendo | f v | s z | ɕ ʑ | h | |
slak | ɾ | ||||
razkıva | r | (ʀ) | |||
parasȷa | l | j | w |
- /d͡ʑ/ dekı zanena pak [ʑ] na owarı fu sılba os za /ɾ/.
- /h/ zanena [h] nasnano, ale ȷam mangy eksotatoeba. Na owarı fu sılba, tı [x]. Za mıtzan na sılbahadzı, tı [χ~ʀ̊].
- /ʀ/ fstooȷna pak /gh/.
- /k/ au /g/ paȷatotzena deq [i] os [ɪ].
- /ɾ/ dekı zanena [r] na hadzı fu kotoba.
- Jam ȷoku raz dana /n/ heel sılba, alraz grun zankestena.
Sȷazan
fyra | mellan | hına | |
---|---|---|---|
oba | i(ː) | u(ː) | |
paraqoba | ɪ | ||
mellan | e(ː) | ə(ː) | o(ː) |
unna | a(ː) |
- /i/ ka naı asobena dekı blı [ɪ] os hatsa [e], ale na owarı fu kotoba.
- /u/ ka naı asobena dekı blı [ʊ]. Awen dekı blı [y] para paȷatsızan.
- /e/ zanena [ɛ].
- /o/ dekı zanena [ʊ] za /a e i/.
- /a/ ka naı asobena nasnano blı [ɐ].
- Jam zankawarı med zanpıtkazma. /eː/ pluspraraqoba kana /e/, ka [ɪː~eː] lı zanena. Tak awen na /oː/ ka dekı blı [ʊː]. /əː/ akote alraz [ɘː].
- /eə/ au /uə/ lakı, ale /uə/ dekı [uə~ʊə~oə] os hatsa [uo] ([wo] za mıtzan).
Asob
Hatsa naı kakyȷna nasnano, asob vıktı. Natatoeba, /ˈkiɾkas/ (lestybıstra tıŋ na modu) au /kiɾˈkas/ (stof ka kımahaqafdrunkıe), rȷoo kakyȷna ⟨kırkas⟩.
Kakytropos
stuur | A | B | K | D | E | F | G | H | I | J | L | M | N | Ŋ | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
tsıısaı | a | b | k | d | e | f | g | h | ı | ȷ | l | m | n | ŋ | o | p | q | r | s | t | u | v | w | x | y | z |
Mıtzan
kıraın | zan | tzyıteq | |
---|---|---|---|
b | /b/ | ||
k | /k/ | ||
d | /d/ | ||
ds | /d͡z/ | Mono na booskotoba. | |
dz | /d͡ʑ/ | ||
f | /f/ | ||
g | /g/ | ||
h | /h/ | ||
hȷ | /ɕ/ | ||
ȷ | /j/ | ||
l | /l/ | ||
m | /m/ | ||
n | nasnano | /n/ | |
deq ⟨g, k, ŋ⟩ | /ŋ/ | ||
p | /p/ | ||
q | /ʔ/ | ⟨q⟩ naı dekı na hadzı fu kotoba. | |
r | /ɾ/ | ||
rr | /r/ | ||
rz | nasnano | /ʑ/ | Nılraz na owarı fu kotoba. |
na ȷottaı kotoba | /ɾz/ | ||
s | nasnano | /s/ | |
ȷorraz, deq andr mıtzan ale /ʔ/, za ⟨f⟩ | /ɕ/ | ||
sȷ | /ɕ/ | ||
t | /t/ | ||
ts | /t͡ɕ/ | ||
tz | /t͡s/ | ||
v | /v/ | ||
w | /w/ | ||
x | /ɕ/ | Mono na kotoba ⟨xnopyt⟩. | |
z | /z/ |
Sȷazan
kıraın | zan | |
---|---|---|
a | /a/ | |
aa | /aː/ | |
e | /e/ | |
ea | /eə/ | |
ee | /eː/ | |
ı | /i/ | |
ıe | /ɪ/ | |
ıı | /iː/ | |
o | nasnano | /o/ |
za ⟨a, e, ı⟩ | /.o/ | |
oo | /oː/ | |
u | /u/ | |
uo | /uə/ | |
uu | /uː/ | |
y | /ə/ | |
yy | /əː/ |
Glossaryyry
Parȷat
terafal | karıfal | nafal | mıtfal | |
---|---|---|---|---|
syrysȷuutsu | Ka syry? | Na ka madeq syry? | Doko syry? | Bruuk ka pr syry? |
Pasȷuun kaky rı kıraın na paperı mıt sıkat. | ||||
ȷenasȷuutsu | Na ka madeq syry? | Ka syry? | Doko syry? | Bruuk ka pr syry? |
Kıraın kakyȷna rı pasȷuun na paperı mıt sıkat | ||||
nasısȷuutsu | Doko syry? | Ka syry? | Na ka madeq syry? | Bruuk ka pr syry? |
Paperı kakyqan rı pasȷuun na kıraın mıt sıkat. | ||||
bruuksȷuutsu | Bruuk ka pr syry? | Ka syry? | Doko syry? | Na ka madeq syry? |
Sıkat kakyhol rı pasȷuun na paperı mıt kıraın |
Austronesıanopadedzparȷat bruukena. Kıbalıe, padedztropos kawarı fantsuka fal fu syrykoto (sȷuutsu). Keery ȷam.
- syrysȷuutsu: -∅
- ȷenasȷuutsu: -ena, -ȷna
- nasısȷuutsu: -an, -han, -qan
- bruuksȷuutsu: -ol, -hol
Au ȷam go fal fu padedz med padedzkotoba fuheı.
- terafal: te
- karıfal: rı
- nafal: na, ınny, oba...
- mıtfal: mıt
- fufal: fu
Kotokoto ka ȷam deq rıfal os syrykoto, nogvos terafal ynpaderzena.
- Pasȷuun kaky rı kıraın.
- Pasȷuun rı kıraın kaky.
- Rı kıraın, pasȷuun kaky.
- Kıraın kakyȷna rı pasȷuun.
- Kıraın rı pasȷuun kakyȷna.
- Rı pasȷuun, kıraın kakyȷna.
Kotokoto ka ȷam za syrykoto, nogvos karıfal ynpaderzena.
- Pasȷuun kaky kıraın.
- Kaky kıraın.
- Kıraın kakyȷna pasȷuun.
- Kakyȷna pasȷuun.
Terafalkoto ka ȷam za syrykoto, paderzena rı ⟨te⟩.
- Kaky te pasȷuun.
Kaky pasȷuun.
- Kakyȷna te kıraın.
Kakyȷna kıraın.
Terafalkoto ka ȷam deq syrykoto, paderzena rı ⟨rı⟩.
- Rı kıraın kakyȷna.
Kıraın kaky.
- Rı pasȷuun kakyȷna.
Pasȷuun kakyȷna.
Glabdelkoto nogvos terafal ynpaderzena.
- Kaky soree.
- Kaky soree rı kıraın.
- Kakyȷna rısoree.
- Kakyȷna kıraın rısoree.
Terafalkoto ka ȷam zas andr fal fu koto, paderzena rı ⟨te⟩.
- Kaky rı kıraın te pasȷuun.
- Rı kıraın te pasȷuun kaky.
Kaky rı kıraın pasȷuun.Rı kıraın pasȷuun kaky.
- Kakyȷna rı pasȷuun te kıraın.
- Rı pasȷuun te kıraın kakyȷna.
Kakyȷna rı pasȷuun kıraın.Rı pasȷuun kıraın kakyȷna.
Karıfalkoto ka ȷam zas andr fal fu koto, paderzena rı ⟨rı⟩.
- Kaky te pasȷuun rı kıraın.
- Pasȷuun rı kıraın kaky.
Kaky pasȷuun kıraın.Pasȷuun kıraın kaky.
- Kakyȷna te kıraın rı pasȷuun.
- Kıraın rı pasȷuun kakyȷna.
Kakyȷna kıraın pasȷuun.Kıraın pasȷuun kakyȷna.
Al andr fal koto paderzena.
Syrykoto
sȷuutsu | syrykotofal | danfal | ımafal | mıraıfal |
---|---|---|---|---|
syrysȷuutsu | prehostrela | -dan | ∅ | -raı |
baıstrela | maha- -dan | maha- | maha- -raı | |
klaanıstrela | -(q)aradan | -(q)ara | -(q)araraı | |
rȷoostrela | rm- -dan | rm(q)- | rm- -raı | |
ȷenasȷuutsu | prehostrela | -(ȷ)enadan | -(ȷ)ena | -(ȷ)enaraı |
baıstrela | maha- -(ȷ)enadan | maha- -(ȷ)ena | maha- -(ȷ)enaraı | |
klaanıstrela | -(q)araȷnadan | -(q)araȷna | -(q)araȷnaraı | |
rȷoostrela | rm- -(ȷ)enadan | rm(q)- -(ȷ)ena | rm- -(ȷ)enaraı | |
nasısȷuutsu | prehostrela | -(q)andan | -(q)an | -(q)anraı |
baıstrela | maha- -(q)andan | maha- -(q)an | maha- -(q)anraı | |
klaanıstrela | -(q)arqandan | -(q)arqan | -(q)arqanraı | |
rȷoostrela | rm- -(q)andan | rm(q)- -(q)an | rm- -(q)anraı | |
bruuksȷuutsu | prehostrela | -(h)oldan | -(h)ol | -(h)olraı |
baıstrela | maha- -(h)oldan | maha- -(h)ol | maha- -(h)olraı | |
klaanıstrela | -(q)araholdan | -(q)arahol | -(q)araholraı | |
rȷoostrela | rm- -(h)oldan | rm(q)- -(h)ol | rm- -(h)olraı |
Strelafal
Strelafal mahaklaar huur syryka maha ka syrykoto syryȷna.
ımı | tatoeba | |
---|---|---|
prehostrela | Syryka [syrykoto] rı ȷenaka. | Heı ansee rı avara. |
baıstrela | Jenaka [syrykoto] grun syryka. | Soree mahasee un na vaana fu soree. |
klaanıstrela | Syrykara [syrykoto] med rȷoo. | Pasȷuunara na ruum anseeqara rısoree. |
rȷoostrela | Syrykara [syrykoto] na rȷoo madeq. | Bırha rmqansee. |