Difference between revisions of "Brukdjin:Dzsijo"

From Vikoli
Jump to navigation Jump to search
Dzsijo (talk | contribs)
minus gammêltro
Dzsijo (talk | contribs)
mNo edit summary
 
(201 intermediate revisions by 2 users not shown)
Line 1: Line 1:
yaa aljin! un jiyo, ein lerajin, leradanun viossa per akotê 3 muai ima. endên apar ñojin, mena un imawen leradan mangemange ting tsui viossa.
au{{DISPLAYTITLE:Zsiyo}}o<noinclude></noinclude>


vintuadag (sintudag men f viossa) f un 27d vapamuai 2022t (zamisalijin). hanukin anglossa, jongossa, au apar mêlayossa.
Yaa aldok! Un '''Zsiyo'''zsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!


gustun mach machossa, spil hammasbasu, kaku kompyudwaibma auau.
Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.


==zantumam==
Un yuentena [[leksember 2022|Leksember 2022t]] inemade, a ainlatena [[Davi hanu!|''Davi hanu!'']] 40s telraz made. [https://duostories.org/vios-vios Duovimi] a hazsikaku fu [[Leksember 2023]] run un awen!
yamm unna zantumam f un.
 
{| class="wikitable" style="text-align: center"
Mena, lestedua '''opeta''' viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.
|+midzan tumam
 
==Zan au kaku==
 
Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.
 
===Zantropos===
 
====Mitzan====
Afto skala mkina mitzan ine ovornui.
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Lepa
 
!Alvyol
!Payatsi
!Ngangi
!Orla
|-
|-
! rowspan="2" |midzan!!plas→!! colspan="2" |lepa
!Hana
! colspan="2" |alviol!! colspan="2" |alviolkruxa
|m
! colspan="2" |hinakruxa
!gorla
|-
!fal→
!utenkoi
!mitkoi
!utenkoi
!mitkoi
!utenkoi
!mitkoi
!utenkoi
!mitkoi
!utenkoi
|-
! colspan="2" |hana
|
|m||
|n
|n
| ||ɲ
|
|
|ŋ
|ŋ
|
|
|-
|-
! colspan="2" |bamba
!Bamba
|p||b||t||d
|p&nbsp;&nbsp;b
|t&nbsp;&nbsp;d
|
|
| ||k||ɡ
|k
|(ʔ)
|(ʔ)
|-
|-
! colspan="2" |bambadefendo
!Bamfendo
| style="background: silver;" |
 
| style="background: silver;" | ||t͡s||d͡z
|t͡ɕ
|d͡ʑ
| style="background: silver;" |
| style="background: silver;" |
|
|
|-
|ts
! colspan="2" | fendo
|f||v||s||z
|ɕ
|(ʑ)<ref>mono yamm iñe [d͡ʑ], li nai altid kawari na [ɕ]</ref>||x<ref name=":1">zettainai li /x/ au /h/ helqigau zan.</ref>||
|h<ref name=":1" />
|-
! colspan="2" |r-lik zan
|
|
|
|
|
|
|ɾ
|-
!Fendo
|f&nbsp;&nbsp;ʋ
|s&nbsp;&nbsp;z
|ɕ&nbsp;&nbsp;ʑ
|
|
|h&nbsp;&nbsp;(ɦ)
|-
!Slak
|
|
|ɾ
|
|
|
|
|
|
|-
|-
! colspan="2" |sebiazannen
!Sebyazannen
|
|w
|
|
|l
|l
|
|j
|j
|
|ɰ
|
|
|
|}
|}


{| class="wikitable" style="text-align: center"
*/t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
|+ sebiazan tumam
*/ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
*/ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.
 
====Sebyazan ====
Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Fura
!Melan
!Hina
|-
|-
! rowspan="2" |sebiazan
!Oba
!plas→!! colspan="2" |fura!!mellan
|i&nbsp;&nbsp;iː
!hina
|
|ɯ&nbsp;&nbsp;ɯː
|-
|-
!fal→!!naikraislik !!kraislik!!naikraislik!!kraislik
!melan
|e
|ɘ&nbsp;&nbsp;ɘː
|o&nbsp;&nbsp;oː
|-
|-
! colspan="2" |oba
!Una
|i
|
|y||
|a&nbsp;&nbsp;aː
|ɯ~u
|
|-
! colspan="2" |mellan
| ɛ~e|| (ø)<ref>nai yamm iñe ko, men deki hanuyena koske [y] bli plusunnalik.</ref>|||ə||ɔ~o
|-
! colspan="2" |unna
| colspan="4" |a~ɑ
|}
|}


=== zanruul ===
*Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
*Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
* /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
*/a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.


* nai yamm nirazmidzan au kataisebiazan.
=====Tsui /ɘ/=====
* /n/, /t/, /d/ kibli hammaslik ([n̪], [t̪], [d̪]) de au za /ɾ/.
Afto sebyazan mae trelo.
* /p/, /t/, /k/ kibli [p̚], [t̚], [k̚] na owari silba; /b/, /d/, /g/ kibli [p], [t], [k] na owari silba.
* yamki [ʔ] na mellan ni sebiazan iñe qigau silba. (ttb: fu un [fɨʔun])
* /ɾ/ kibli [r] za midzan.
* /x/ kibli [χ] za unnalik sebiazan, [ç] za obalik sebiazan.
* /j/ kibli [ʝ] de /i/ os /y/.


==kakutro==
Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.
unna yamm kakutro f un. yamm mange tro f kaku sama zan.


{| class="wikitable"
===Kakutropos===
|+alfakrun
Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.
!a
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!b
!
!c
!Lepa
!d
!Alvyol
!e
!Payatsi
! ê
!Ngangi
!f
!Orla
!g
|-
!h
!Hana
! i
|m
!j
|n
!k
|
!l
|ng
!m
|
!n
! ñ
!o
!(ö)
!p
!q
!r
!s
!t
!u
!ü
!v
!w
!x
! y
!z
|-
|-
|a~ɑ
!Bamba
|b
|p&nbsp;&nbsp;b
|k~t͡s<ref>/t͡s/ mono yamm de os za furaliksebiazan.</ref>
|t&nbsp;&nbsp;d
|d
|
|ɛ~e~ə
|k
|ə
|
|ɸ~f
|-
|ɡ
!Bamfendo
|
|ts
|
|
|
|-
!Fendo
|f&nbsp;&nbsp;v
|s&nbsp;&nbsp;z
|sz&nbsp;&nbsp;zs
|
|h
|h
|i~j
|-
|d͡ʑ~d͡ʒ
!Slak
|k
|
|r
|
|
|
|-
!Sebyazannen
|
|l
|l
|m
|n
|ɲ
|ɔ~o
|(œ~ø)
|p
|t͡ɕ~t͡ʃ
|ɾ~r
|s
|t
|ɯ~u~w
|y
|y
|v
|w
|w
|ɕ~ʃ
|
|j
|z
|}
|}


awen yamm nirazkirain au treirazkirain. ting iñe '''kiero''' yokutid brukena iñe tro f un ima.
Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.  
{| class="wikitable"
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+mangerazkirain
!
!ch
!Fura
! style="background:LemonChiffon" |cs
!Melan
!dz
!Hina
! style="background:LemonChiffon" |dzs
!ng
! style="background:LemonChiffon" |nj
!sc
!sz
!ts
! style="background:LemonChiffon" |(zs)
|-
|-
|x
! Oba
|t͡ɕ~t͡ʃ
|i
|d͡z
|
|d͡ʑ~d͡ʒ
|u
|ŋ
|ɲ
|ɕk~ʃk
|ɕ~ʃ
|t͡s
|(ʑ~ʒ)
|}
 
===anderruul===
yokutid awen yamm mit akyut kirain (á, é, í, ó, ú, ű) f jongsilba (ttb: ákkurat, ocháre) mena afto mangetid mono koske opeta.
 
==hanutro==
mangetid ('''nai altid''') brukun festako os tsunagako, danki na [https://vikoli.org/Brukdjin:Lumakot_Luna/lk#Glossaruul glossaruul f lunamik]. f suruko charun afto.
{| class="wikitable"
|+f suruko
!da
!suruko
!yena
!vil/treng<ref>li "vil", "bli", "treng" iñe fras sebia suruko, afto ruul duaibmatrengnai.</ref>
!tid
! deki
!ak/nai
!spür
!surujin
! mono/awen
|-
|-
| rowspan="3" |da-
!melan
| rowspan="3" |(ko)
|e
| rowspan="3" | -(y)ena-
|ă
| -vil-
|o  
| -dan-, -ha(ji)-<ref name=":0">owari au haji wenkibli suruko. li afto, -dan, -ima au -mir bli za owari au haji.</ref>
| -ki-
| rowspan="3" | -nai-
| rowspan="3" | -we-
| -(u)n-, -v(i)-
| rowspan="3" | -mon(o)-, -(a)wen-
|-
|-
| -bli-
!Una
| -ima-, -imau(en)-, -en(d)ê-
|
| -tsa-
|a
| -d(u)-, -(do)k-
|
|-
| -treng-
| -mir-, -(owa)ri-<ref name=":0" />
| -ti-
| -s(or)-, -h(e)i-
|}
|}
'''ttb:'''


*un nai xiru dan. = ''xirudannain.''
*dok vil mir nam we? =  ''vilk nammirwe?''
*un nai deki hanu dan afto. = ''hanudankinain afto.''
*deki nai we vi spil? = ''spilkinaiwev?''<hr />
<references />
<references />

Latest revision as of 03:17, 20 October 2026

auo

Yaa aldok! Un Zsiyozsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!

Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.

Un yuentena Leksember 2022t inemade, a ainlatena Davi hanu! 40s telraz made. Duovimi a hazsikaku fu Leksember 2023 run un awen!

Mena, lestedua opeta viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.

Zan au kaku

Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.

Zantropos

Mitzan

Afto skala mkina mitzan ine ovornui.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ŋ
Bamba p  b t  d k (ʔ)
Bamfendo ts
Fendo f  ʋ s  z ɕ  ʑ h  (ɦ)
Slak ɾ
Sebyazannen l j ɰ
  • /t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
  • /ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
  • /ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.

Sebyazan

Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.

Fura Melan Hina
Oba i  iː ɯ  ɯː
melan e ɘ  ɘː o  oː
Una a  aː
  • Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
  • Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
  • /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
  • /a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
Tsui /ɘ/

Afto sebyazan mae trelo.

Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.

Kakutropos

Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ng
Bamba p  b t  d k
Bamfendo ts
Fendo f  v s  z sz  zs h
Slak r
Sebyazannen l y w

Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.

Fura Melan Hina
Oba i u
melan e ă o
Una a