Difference between revisions of "Brukdjin:Dzsijo"

From Vikoli
Jump to navigation Jump to search
Dzsijo (talk | contribs)
No edit summary
Dzsijo (talk | contribs)
mNo edit summary
 
(97 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
ya aljin! un jiyo, ao leradan vyossa per akote 6 mwae.
au{{DISPLAYTITLE:Zsiyo}}o<noinclude></noinclude>


una vintwadag 27d 8m 2022t (za-misaljin). hanukin angglossa, jongguossa, ao lera malayossa ima.
Yaa aldok! Un '''Zsiyo'''zsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!


gust maha mahossa, szpil hammasbasu, ao kaku kompyudwaebma.
Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.


==zantumam==
Un yuentena [[leksember 2022|Leksember 2022t]] inemade, a ainlatena [[Davi hanu!|''Davi hanu!'']] 40s telraz made. [https://duostories.org/vios-vios Duovimi] a hazsikaku fu [[Leksember 2023]] run un awen!
{| class="wikitable" style="text-align: center"
 
|+mitzan
Mena, lestedua '''opeta''' viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.
 
==Zan au kaku==
 
Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.
 
===Zantropos===
 
====Mitzan====
Afto skala mkina mitzan ine ovornui.
 
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Lepa
 
!Alvyol
!Payatsi
!Ngangi
!Orla
|-
|-
! rowspan="2" |tropos↓!!plas→!! colspan="2" |lepa
!Hana
! colspan="2" |alvyol<ref>hammaslik os alvyolik.</ref>!! colspan="2" |palyatsi
|m
! colspan="2" |ngangi
|n
! colspan="2" |gorlanen
|-
!fal→
!uten
!mit
!uten
!mit
!uten
!mit
!uten
!mit
!uten
!mit
|-
! colspan="2" |hana
|
|m||
| n
| ||ɲ
|
|
|ŋ
|ŋ
|
|
|-
!Bamba
|p&nbsp;&nbsp;b
|t&nbsp;&nbsp;d
|
|
|k
|(ʔ)
|-
|-
! colspan="2" |bamba
!Bamfendo
|p||b||t||d
 
|
|
| ||k|| ɡ
|ts
|(ʔ)<ref name=":0">yokutid afto zan yam koske bamba kataeyena, os na owari f silba.</ref>
|
|
|-
! colspan="2" | bamfendo
||
|| ||t͡s||
|t͡ɕ
| d͡ʑ
||
||
|
|
|
|
|-
|-
! colspan="2" |qis fendo
!Fendo
|f&nbsp;&nbsp;ʋ
|s&nbsp;&nbsp;z
|ɕ&nbsp;&nbsp;ʑ
|
|
|h&nbsp;&nbsp;(ɦ)
|-
!Slak
|
|
|s
|ɾ
|z
| ɕ
|ʑ
|
|
|
|
|
|
|
|-
|-
! colspan="2" |fendo
!Sebyazannen
||f
||v||
|
|
|ç<ref>[ç] yamti grun /h/ na owarisilba.</ref>
|l
|(ʝ)<ref name=":4" />
|j
|ɰ
|
|
|}
*/t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
*/ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
*/ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.
====Sebyazan ====
Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Fura
!Melan
!Hina
|-
!Oba
|i&nbsp;&nbsp;iː
|
|
|h
|ɯ&nbsp;&nbsp;ɯː
| rowspan="2" |ʁ̞<ref name=":4">yamti grun /ɡ/ fuwaòze inye mellan f ni syazan. [ʝ] yam na haji f ein furasyazan, ao [ʁ̞] na andra.</ref>
|-
!melan
|e
|ɘ&nbsp;&nbsp;ɘː
|o&nbsp;&nbsp;oː
|-
|-
! colspan="2" |syazannen
!Una
|
|
|a&nbsp;&nbsp;aː
|
|
|}
*Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
*Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
* /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
*/a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
=====Tsui /ɘ/=====
Afto sebyazan mae trelo.
Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.
===Kakutropos===
Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Lepa
!Alvyol
!Payatsi
!Ngangi
!Orla
|-
!Hana
|m
|n
|
|
|ng
|
|
|-
!Bamba
|p&nbsp;&nbsp;b
|t&nbsp;&nbsp;d
|
|
| j
|k
|
|w
|
|
|-
|-
! colspan="2" | szlag
!Bamfendo
|
|
|
|ɾ
|
|
|
|ts
|
|
|
|
|
|
|-
!Fendo
|f&nbsp;&nbsp;v
|s&nbsp;&nbsp;z
|sz&nbsp;&nbsp;zs
|
|
|h
|-
|-
! colspan="2" |flanka
!Slak
|
|
|r
|
|
|
|
|l
|
|
|ʎ
|
|
|
|
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+sebyazan<ref name=":1">nae zettae li katae-syazan yam na gwir.</ref>
|-
! rowspan="2" |katae↓
! plas→!! colspan="2" |fura!!mellan
! colspan="2" |hina
|-
|-
!fal→!!uten!!kraes!!uten
!Sebyazannen
!uten!!kraes
|-
! colspan="2" |oba
|i
|y||
| colspan="2" |u<ref name=":3">/u/ mangetid hørenalik [ɯ̟ᵝ] inye nihonossa.</ref>
|-
! colspan="2" |mellan
|e || ø|||(ə)
| ||o
|-
! colspan="2" |unna
 
|(æ)
|
|a
|
|
|
|}
===zanruru===
*yamhti [ʔ] na mellan f sama syazan inye qigao silba. (ttb. f un [fɯˈʔɯn])<ref name=":0" />
*mangeraz /ptk/ blihti [p̚t̚k̚], na owari f silba os inye gyenmitzan.<ref name=":0" />
*/ɾ/ harhti mange fal, dehti r-lik zan mikava.
=== jongsilbatro ===
* jongsilba-qigaozma nyam, hata '''kírkas''' (💡) ao '''kirkás''' (🍺).
== kakutro ==
{| class="wikitable" style="text-align: center"
|+alfakrun
!a
!b
!d
!e
!f
|-
|a
|b
|d
|e~ə
|f
|-
!g
!h
!i
!j
!k
|-
|ɡ~ʁ̞
|h~ç
|i~j
|d͡ʑ
|k
|-
!l
!m
!n
!o
!ö
|-
|l
|l
|m
|n
|o
|ø
|-
!p
!q
!r
!s
!t
|-
|p
|t͡ɕ
|ɾ
|s
|t
|-
!u
!ü
!v
!w
!y
|-
|u~w
|y
|y
|v
|w
|w
|j
|-
!z
!(â, ê)
!(ä)
!
!
|-
|z
|(ə)
|(æ)
|
|
|
|}
|}


{| class="wikitable" style="text-align: center"
Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.
|+plukiraenklani
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!ae
!
!ao
!Fura
! dzs
!Melan
!gh
!Hina
|-
|-
|aj
! Oba
|aw
|i
|d͡ʑ
|
|ʁ̞
|u
|-
!ly
!ng
!ny
!oe
|-
|-
|ʎ
!melan
|ŋ
|e
|ɲ
|ă
|oj
|o
|-
|-
!sz
!Una
!ts
!tsz
!ue
|-
|ɕ
|t͡s
|t͡ɕ
|wi~uj
|-
!zs
!
!
!
|-
|ʑ
|
|
|
|a
|
|
|}
|}


=== andraruru ===
*yókutid aoen yam mit akyút kiráen f jongsílba (ttb. '''''rí'''<nowiki/>'''n'''<nowiki/>'go''), men mángetid móno kóske opéta.
*grav brukena per mki ka syazan mus hanuyena na sebya. ''<nowiki/>''(ttb: tato'''''è'''''ba)
*''i'' ao ''u'' per /j/ ao /w/ inye syazanklani; ''y'' ao ''w'' per /j/ ao /w/ za mitzan. (ttb. ''m'''w'''ai'' os ''m'''w'''a'''e''''' dehti)
*al plukiraenklani hanuyena na heya zan na alplas. (ttb. ''ma'''ng'''e'' /ma.ŋe/)
**li zol, brukt'''<nowiki/>'''i '''<nowiki/>'''''<nowiki/>'<nowiki/>'' p'''<nowiki/>'''er mahklar li he hanena na sebya kiraen. (ttb. ''rin'''<nowiki/>'<nowiki/>'''g'''<nowiki/>'''o'')
== hanutro ==
yoktid brukti-n festako os tsunagako, dangki na [https://vikoli.org/Brukdjin:Lumakot_Luna/lk#Glossaruul glossaruru f lunamik]. unna yam tumam per al kotonen ka brukenati na un.
{| class="wikitable"
|+kotobanen
!kotonen
!imi
!tatøba
!tatøba (plu mellan)
|-
|an-
|sama "made", aoen sama "per" os "grun".
|ananta-n du gavat.
|un anta gavat du made.
|-
|ar-
|sama "kara".
|arsada-n rin'go du.
|un sada rin'go du kara.
|-
|al-
|sama "al".
|byurkivas na alplas imatid, dehtinae reforma.
| -
|-
|ba-
|suru mit "vil warue" myepye.
|oy! da nae basada spilvas f to lapsi!
|oy! da nae ikka spilvas f to lapsi!
|-
|beN-
|owaridan, men gyenhaji ima.
|grun ima qutitid, un deki benglera vyossa.
|grun ima qutitid, un deki gyenlera vyossa ima.
|-
|er-
|mange tak, lesteting, suru szinu made.
|tak stakkar ne! un vil erbenga...
|(yokting) tak stakkar! un vil benga tak.
|-
|faN-
|kuqipako. tak os mangemange.
|to kot fankawaì ne!
|to kot tak kawaì!
|-
|gyen-
|suru per andra raz.
|hanu ka da nae ogoè her, men to lapsi gyenogoè!
|un hanu ka lakinae ogoè her, men to lapsi ogoè gyen!
|-
|ha-
|sama "haji".
|haèrgo-n imadag.
|un haji ergo imadag.
|-
|maN-
|sama "mange".
|lera vyossa mangaste per yokjin.
|lera vyossa mange haste per yokjin.
|-
|po-
|owari / ende suru yokting.
|poanhanudan-n afto to lapsi.
|un ende hanudan afto to lapsi made.
|-
|raz-
|suru yokting mangeraz.
|afto warting razsluqadan ende, dehti dok fikswe?
|afto warue ting ende sluqadan per mangeraz, dekiti dok fikswe?
|-
|war-
|sama "warue", qigao na "ba-".
|oy! du warhanudan we, hanu ka du surudannae to?
|oy! du dan hanuwe ting ka nae prav, hanu ka du nae surudan to?
|-
| -anzsa
|seyena / hørena na tak.
|sore byurkianzsa, mye.
|un myetta ka sore seyena byurki.
|-
| -ena
|dlabdelvas per fras.
|rin'go namena, dare surudan?!
|yokjin namdan rin'go, dare?!
|-
| -d, -t<ref name=":2">paszkotonen deki aoen yam na haji f koto: ''d-lezeki'', ''w-ikkenahtella'', ''s-vupsidan.''</ref>
|sama "du".
|lerakit?
|du deki lera?
|-
| -dae
|sama "stur", os mangetak, mangejong.
|du yingdan, bradaene!
|mangebra ka du yingdan!
|-
| -dan
|sama "dan".
| -
| -
|-
| -h, -y<ref name=":2" />
|sama "he".
|furidany.
|he furidan.
|-
| -htella
|surudan mange bistra, os mit mange kalapazma.
|blin, geltkabang ikkenahtella.
|oy blin, geltkabang f un mange bistra ikka, szirunae doko os dare surudan.
|-
| -ima
|sama "ima".
| -
| -
|-
| -jin
|sama "perszun ka na tak" os "perszun ka suru tak".
|ergojin, szkolajin.
| -
|-
| -k<ref name=":2" />
|sama "dok".
|surudankwe?
|dok surudan (yokting) we?
|-
| -ki
|sama "deki".
|un leraki afto, mangyimper ne!
|un deki lera afto, afto mange simper!
|-
| -lan
|kundur "tsa". imi "un vil ka yokting sluqatinae".
|byurkilan!
|bite da nae bli byurki!
|-
| -lant
|sama "lant ka na tak" os "lant ka har perszun na tak".
|bakalant, vilant.
| -
|-
| -n<ref name=":2" />
|sama "un".
|szkeksotin.
|un ti szkoe ekso.
|-
| -nen
|sama "qisae", os mangawaì.
|da se to hûnnen, tak kawaì!
| -
|-
| -oze
|imi "maha suru" os "bli na tak".
|aqorozes lapsi.
|sore maha lapsi aqor.
|-
| -rae
|sama "mirae".
| -
| -
|-
| rowspan="2" | -s
|imi "plas inye paryad".
|1s perszun ''jiyo''.
|''jiyo'' perszun ka #1 inye paryad per suru yokting.
|-
|sama "sore".<ref name=":2" />
|surudans.
|sore surudan.
|-
| -ti
|imi "yokting glaobi sluqa".
|sore tullati her, li sziru-s doko szkoemus.
|sore glaobi tullati her, li sore sziru doko mus szkoe.
|-
| -tro
|sama "tropos".
|szirutro, kakutro, hanutro.
| -
|-
| -tsa
|sama "un vil ka du har yokting".
|branahttsa!
|un vil ka du har bra naht!
|-
| -v, -f<ref name=":2" />
|sama "vi".
|yingkiv!
|vi deki ying!
|-
| -ya
|sama "f".
|jiyoya kompyu dwaebmanae.
|kompyu f jiyo nae dwaebma.
|-
| -zma
|mah suruko "myepyelik" os "hyernelik" made.
|udaqizma yamtsa na du!
|un vil ka du udaqi!
|-
| -zol
|sama "zol".
|ergozols.
|sore zol ergo.
|-
|i-...-i
|ting helkraesena.
|furidany gelt f he iteri.
|he furidan gelt f he inye ter, aoen gelt hel furiyena na ter.
|-
|mi-...-va
|al deki.
|ka du vil nam? mikava.
|ka du vil nam? al deki, un deki nam ka du nam.
|}
<references />
<references />

Latest revision as of 03:17, 20 October 2026

auo

Yaa aldok! Un Zsiyozsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!

Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.

Un yuentena Leksember 2022t inemade, a ainlatena Davi hanu! 40s telraz made. Duovimi a hazsikaku fu Leksember 2023 run un awen!

Mena, lestedua opeta viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.

Zan au kaku

Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.

Zantropos

Mitzan

Afto skala mkina mitzan ine ovornui.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ŋ
Bamba p  b t  d k (ʔ)
Bamfendo ts
Fendo f  ʋ s  z ɕ  ʑ h  (ɦ)
Slak ɾ
Sebyazannen l j ɰ
  • /t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
  • /ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
  • /ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.

Sebyazan

Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.

Fura Melan Hina
Oba i  iː ɯ  ɯː
melan e ɘ  ɘː o  oː
Una a  aː
  • Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
  • Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
  • /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
  • /a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
Tsui /ɘ/

Afto sebyazan mae trelo.

Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.

Kakutropos

Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ng
Bamba p  b t  d k
Bamfendo ts
Fendo f  v s  z sz  zs h
Slak r
Sebyazannen l y w

Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.

Fura Melan Hina
Oba i u
melan e ă o
Una a