Difference between revisions of "Brukdjin:Dzsijo"

From Vikoli
Jump to navigation Jump to search
Dzsijo (talk | contribs)
m plusformale la
Dzsijo (talk | contribs)
mNo edit summary
 
(15 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
{{DISPLAYTITLE:Jiyo}}
au{{DISPLAYTITLE:Zsiyo}}o<noinclude></noinclude>


Ya aldok! Un jiyojin, a un poleradan Viossa per akote ni tośi ima.
Yaa aldok! Un '''Zsiyo'''zsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!


Vintuadâ fu un i 27d 8m 2022t. Un hanuki anglossa a putongossa, awen lera un malayossa na śkola imangoro. Un spil hammasbaksu, a kaku kompyudvaima. Un yugentena [[leksember 2022|Leksember 2022t]] inemade, a ainlatena [[Davi hanu!|''Davi hanu!'']] 40s telraz made. Yoku tel fu [https://duostories.org/vios-vios Duovimi] awen grun un tte, a husketsa [[Leksember 2023]]!
Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.


==Zan ao kaku==
Un yuentena [[leksember 2022|Leksember 2022t]] inemade, a ainlatena [[Davi hanu!|''Davi hanu!'']] 40s telraz made. [https://duostories.org/vios-vios Duovimi] a hazsikaku fu [[Leksember 2023]] run un awen!


Afto jang mahaklarti yokyok zantropos a kakutropos govor fu un ine.
Mena, lestedua '''opeta''' viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.


=== Zantropos ===
==Zan au kaku==
Afto skalla mkina mitzan ine govor fu un. Yam awen yok mitzan ka mono yam na koi, a nai mkiyena her.


{| class="wikitable" style="text-align: center"
Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.
|+itzan
 
|-
===Zantropos===
! rowspan="2" |tropos↓!!plas→!! colspan="2" |lepa
 
! colspan="2" |alvyol!! colspan="2" |palyatsi
====Mitzan====
! colspan="2" |ngangi
Afto skala mkina mitzan ine ovornui.
!gorla
 
|-
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!koi→
!
!uten
!Lepa
!mit
 
!uten
!Alvyol
!mit
!Payatsi
!uten
!Ngangi
!mit
!Orla
!uten
!mit
!uten
|-
|-
! colspan="2" |hana
!Hana
|
|m
|m||
|n
|n
| ||ɲ
|
|
|ŋ
|ŋ
|
|
|-
|-
! colspan="2" |bamba
!Bamba
|p||b||t||d
|p&nbsp;&nbsp;b
|
|t&nbsp;&nbsp;d
| ||k||
|
|
|k
|(ʔ)
|-
|-
! colspan="2" |bamfendo
!Bamfendo
| |
 
| |||ts||
|tɕ
| rowspan="2" |ʑ
| |
| |
|
|
|-
|ts
! colspan="2" |fendo
|f||v||s||z
|ɕ|| ||ɣ
|h
|-
! colspan="2" |sebyazannen
|
|
|
|
|
|
|l
|-
|
!Fendo
|j
|f&nbsp;&nbsp;ʋ
|
|s&nbsp;&nbsp;z
|w
|ɕ&nbsp;&nbsp;ʑ
|
|
|h&nbsp;&nbsp;(ɦ)
|-
|-
! colspan="2" |slak
!Slak
|
|
|
|ɾ  
|
|ɾ
|
|
|
|
|
|
|-
!Sebyazannen
|
|
|l
|j
|ɰ
|
|
|}
|}


Na kundur, sebyazan na govor fu un nai tak klar. Yanna go sebyazan ka altid slutśa na komsa, a ein mellanlik sebyazan ka tśiyao na tśiyao plas–sore dekti kraisena os nai, obalik os mellanlik na pikkatai. Riso na unna mkina hei mit kutśiplas.
*/t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
*/ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
*/ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.


[[Zeting:Dzsijo sebjazantumam.svg|sama=Sebjazantumam fu dzsijodzsin|мини|Sebyazantumam per govor fu un. Pik na gris mkina sebyazan ka mono slutśa na koi na strani.]]
====Sebyazan ====
Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.


=== Kakutropos ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
Kakutropos na govor fu un akote mellanlik. Nilting komsa kalap yanna her.
!
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Fura
!Melan
!Hina
|-
|-
! rowspan="2" |tropos↓!!plas→!! colspan="2" |lepa
!Oba
! colspan="2" |alvyol!! colspan="2" |palyatsi
|i&nbsp;&nbsp;iː
! colspan="2" |ngangi
|
!gorla
|ɯ&nbsp;&nbsp;ɯː
|-
|-
!koi→
!melan
!uten
|e
!mit
|ɘ&nbsp;&nbsp;ɘː
!uten
|o&nbsp;&nbsp;oː
!mit
!uten
!mit
!uten
!mit
!uten
|-
|-
! colspan="2" |hana
!Una
|
|a&nbsp;&nbsp;aː
|
|
|m||
|}
 
*Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
*Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
* /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
*/a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
 
=====Tsui /ɘ/=====
Afto sebyazan mae trelo.
 
Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.
 
===Kakutropos===
Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Lepa
!Alvyol
!Payatsi
!Ngangi
!Orla
|-
!Hana
|m
|n
|n
| ||ny
|
|
|ng
|ng
|
|
|-
|-
! colspan="2" |bamba
!Bamba
|p||b||t||d
|p&nbsp;&nbsp;b
|t&nbsp;&nbsp;d
|
|
| ||k||
|k
|
|
|-
|-
! colspan="2" |bamfendo
!Bamfendo
| |
|
| |||ts||
|ts
|tś
|
| rowspan="2" |j
|
| |
| |
|
|
|-
|-
! colspan="2" |fendo
!Fendo
|f||v||s||z
|f&nbsp;&nbsp;v
|ś|| ||g
|s&nbsp;&nbsp;z
|sz&nbsp;&nbsp;zs
|
|h
|h
|-
|-
! colspan="2" |sebyazannen
!Slak
|
|r
|
|
|
|
|
|-
!Sebyazannen
|
|
|l
|l
|
|y
|y
|
|w
|w
|
|
|}
Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Fura
!Melan
!Hina
|-
|-
! colspan="2" |slak
! Oba
|
|i
|
|
|r
|
|
|
|
|u
|-
!melan
|e
|ă
|o
|-
!Una
|
|
|a
|
|
|}
|}


==== Sebyazan ====
Yam eksi ertśiyao sebyazan govor fu un ine. Al hei kakuyena na snano—''i u e o a'' per lestesnano go, ao ''ă'' os ''ø'' per "mellanlik" eksis.
Na andra,
* Hanayena sebyazan kakuyenati mit jarperpipo (ttb. ''ã'').
* Tśiyazma mellan sebyazan mit hentina damellan [a.i] ao sebyazanklani [ai̯] nai mkiyena kakutropos ine.
* Li trengena (ttb. koske opetana), asobena sebyazan kakuyenaki mit akyutpipo, ttb. ''tsúite'', ''prokibtíbsem''.
==== Tsui /g/ ====
* Koske /g/ mellan ni sama sebyazan os na koowari, pipo antayena sebyazankirain obamade, ttb. ''*magazan'' > ''mâzan'', ''*dag'' > ''dâ''.
* Koske /g/ mellan ni tśiyao sebyazan, ''y'' kakuyena li pobli /j/; li nai ''g'' ende, ttb. ''*yugent'' > ''yugent'', men ''*yagi'' > ''yayi''.
* Na tolka os ine mitzanklani, /g/ kakuyena ''g'' na altid, ttb. ''grun'', ''gormoi''.
<references />
<references />

Latest revision as of 03:17, 20 October 2026

auo

Yaa aldok! Un Zsiyozsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!

Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.

Un yuentena Leksember 2022t inemade, a ainlatena Davi hanu! 40s telraz made. Duovimi a hazsikaku fu Leksember 2023 run un awen!

Mena, lestedua opeta viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.

Zan au kaku

Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.

Zantropos

Mitzan

Afto skala mkina mitzan ine ovornui.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ŋ
Bamba p  b t  d k (ʔ)
Bamfendo ts
Fendo f  ʋ s  z ɕ  ʑ h  (ɦ)
Slak ɾ
Sebyazannen l j ɰ
  • /t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
  • /ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
  • /ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.

Sebyazan

Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.

Fura Melan Hina
Oba i  iː ɯ  ɯː
melan e ɘ  ɘː o  oː
Una a  aː
  • Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
  • Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
  • /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
  • /a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
Tsui /ɘ/

Afto sebyazan mae trelo.

Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.

Kakutropos

Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ng
Bamba p  b t  d k
Bamfendo ts
Fendo f  v s  z sz  zs h
Slak r
Sebyazannen l y w

Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.

Fura Melan Hina
Oba i u
melan e ă o
Una a