Difference between revisions of "Brukdjin:Dzsijo"

From Vikoli
Jump to navigation Jump to search
Dzsijo (talk | contribs)
m strukturlik
Dzsijo (talk | contribs)
mNo edit summary
 
(14 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:
<noinclude>{{DISPLAYTITLE:Jiyo}}</noinclude>
au{{DISPLAYTITLE:Zsiyo}}o<noinclude></noinclude>


Ya aldok! Un '''Jiyo'''jin, a un poleradan Viossa per akote ni tośi ima.
Yaa aldok! Un '''Zsiyo'''zsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!


Vintuadâ fu un i 27d 8m 2022t. Un hanuki Anglossa a Putongossa, awen lera un Malayossa na śkola imangoro. Un spil hammasbaksu, a kaku kompyudvaima. Un yugentena [[leksember 2022|Leksember 2022t]] inemade, a ainlatena [[Davi hanu!|''Davi hanu!'']] 40s telraz made. Yoku tel fu [https://duostories.org/vios-vios Duovimi] awen grun un tte, a husketsa [[Leksember 2023]]!
Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.


==Zan ao kaku==
Un yuentena [[leksember 2022|Leksember 2022t]] inemade, a ainlatena [[Davi hanu!|''Davi hanu!'']] 40s telraz made. [https://duostories.org/vios-vios Duovimi] a hazsikaku fu [[Leksember 2023]] run un awen!


Afto jang mahaklarti yokyok zantropos a kakutropos govor fu un ine.
Mena, lestedua '''opeta''' viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.


===Zantropos ===
==Zan au kaku==


==== Mitzan ====
Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.
Afto skalla mkina mitzan ine ungovor.
 
===Zantropos===
 
====Mitzan====
Afto skala mkina mitzan ine ovornui.


{| class="wikitable" style="text-align: center;"
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!
!Lepa
!Lepa
!Alvyol
!Alvyol
!Palyatsi
!Payatsi
!Ngangi
!Ngangi
!Gorla
!Orla
|-
|-
!Hana
!Hana
|m
|m
|n
|n
|ɲ
|
| ŋ
|ŋ
|
|
|-
|-
Line 34: Line 39:
|
|
|k
|k
|
|(ʔ)
|-
|-
!Bamfendo
!Bamfendo
|
|ts
|
|
|t͡s
|t͡ɕ&nbsp;&nbsp;d͡ʑ
|
|
|
|
|-
|-
!Fendo
!Fendo
| f&nbsp;&nbsp;v
|f&nbsp;&nbsp;ʋ
|s&nbsp;&nbsp;z
|s&nbsp;&nbsp;z
|ɕ&nbsp;&nbsp;ʑ
|ɕ&nbsp;&nbsp;ʑ
|ɣ
|
|h
|h&nbsp;&nbsp;(ɦ)
|-
|-
!Slak
!Slak
|
|
| ɾ
|ɾ  
|
|
|
|
Line 60: Line 66:
|
|
|l
|l
| j
|j
|w
|ɰ
|
|
|}
|}


* /ts/ a /s/ deki zanena na [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani.
*/t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
* /d͡ʑ/ a /ʑ/ sparana [ʑ] made imangoro.
*/ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
* /h/ deki zanena na nil na mellan fu ni sebyazan.
*/ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.
* /ɣ/ deki zanena fanśuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɰ] akote andra sebyazan, a mãe andra.


==== Sebyazan ====
====Sebyazan ====
Na kundur, sebyazan na govor fu un nai tak klar. Yanna go sebyazan ka altid slutśa na komsa, a ein mellanlik sebyazan ka tśiyao na tśiyao plas–sore dekti kraisena os nai, obalik os mellanlik na pikkatai. Riso na unna mkina hei mit kutśiplas.
Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.


[[Zeting:Dzsijo sebjazantumam.svg|sama=Sebjazantumam fu dzsijodzsin|мини|Sebyazantumam per govor fu un. Pik na gris mkina sebyazan ka mono slutśa na koi na strani.]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
 
!
===Kakutropos===
!Fura
Kakutropos na govor fu un akote mellanlik. Nilting komsa kalap yanna her.
!Melan
{| class="wikitable" style="text-align: center"
!Hina
|-
|-
! rowspan="2" |tropos↓!!plas→!! colspan="2" |lepa
!Oba
! colspan="2" |alvyol!! colspan="2" |palyatsi
|i&nbsp;&nbsp;iː
! colspan="2" |ngangi
|
!gorla
|ɯ&nbsp;&nbsp;ɯː
|-
|-
!koi→
!melan
!uten
|e
!mit
|ɘ&nbsp;&nbsp;ɘː
!uten
|o&nbsp;&nbsp;oː
!mit
!uten
!mit
! uten
!mit
!uten
|-
|-
! colspan="2" | hana
!Una
|
|a&nbsp;&nbsp;aː
|
|
|m||
|}
 
*Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
*Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
* /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
*/a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
 
=====Tsui /ɘ/=====
Afto sebyazan mae trelo.
 
Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.
 
===Kakutropos===
Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Lepa
!Alvyol
!Payatsi
!Ngangi
!Orla
|-
!Hana
|m
|n
|n
| ||ny
|
|
|ng
|ng
|
|
|-
|-
! colspan="2" |bamba
!Bamba
|p||b||t||d
|p&nbsp;&nbsp;b
|t&nbsp;&nbsp;d
|
|
| ||k||
|k
|
|
|-
|-
! colspan="2" |bamfendo
!Bamfendo
| |
|
| |||ts||
|ts
|tś
|
| rowspan="2" |j
|
| |
| |
|
|
|-
|-
! colspan="2" |fendo
!Fendo
|f||v||s||z
|f&nbsp;&nbsp;v
| ś|| ||g
|s&nbsp;&nbsp;z
|sz&nbsp;&nbsp;zs
|
|h
|h
|-
|-
! colspan="2" |sebyazannen
!Slak
|
|
|r
|
|
|
|
|-
!Sebyazannen
|
|
|l
|l
|
|y
|y
|
|w
|w
|
|
|}
Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!Fura
!Melan
!Hina
|-
|-
! colspan="2" |slak
! Oba
|
|i
|
|
|r
|
|
|
|
|u
|-
!melan
|e
|ă
|o
|-
!Una
|
|
|a
|
|
|}
|}


====Sebyazan====
Yam eksi ertśiyao sebyazan govor fu un ine. Al hei kakuyena na snano—''i u e o a'' per lestesnano go, ao ''ă'' os ''ø'' per "mellanlik" eksis.
Na andra,
*Hanayena sebyazan kakuyenati mit jarperpipo (ttb. ''ã'').
* Tśiyazma mellan sebyazan mit hentina damellan [a.i] ao sebyazanklani [ai̯] nai mkiyena kakutropos ine.
*Li trengena (ttb. koske opetana), asobena sebyazan kakuyenaki mit akyutpipo, ttb. ''tsúite'', ''prokibtíbsem''.
====Tsui /g/====
* Koske /g/ mellan ni sama sebyazan os na koowari, pipo antayena sebyazankirain obamade, ttb. ''*magazan'' > ''mâzan'', ''*dag'' > ''dâ''.
*Koske /g/ mellan ni tśiyao sebyazan, ''y'' kakuyena li pobli /j/; li nai ''g'' ende, ttb. ''*yugent'' > ''yugent'', men ''*yagi'' > ''yayi''.
*Na tolka os ine mitzanklani, /g/ kakuyena ''g'' na altid, ttb. ''grun'', ''gormoi''.
<references />
<references />

Latest revision as of 03:17, 20 October 2026

auo

Yaa aldok! Un Zsiyozsin, a un polera Viosa per akote kyere toszi ima. Na 2025t, un dan poborte viosadiskord, men posuruk ima per benglera a bengopeta!

Vintuadaanui ti 27d 8m 2022t. Un hanuki inglosa, putongosa, a apar malayosa.

Un yuentena Leksember 2022t inemade, a ainlatena Davi hanu! 40s telraz made. Duovimi a hazsikaku fu Leksember 2023 run un awen!

Mena, lestedua opeta viosa noyazsin made. Idaunker kara, un dua apu hei anyansăng dokoa helenazma viosaine.

Zan au kaku

Afto zsangnen mahklarti zantropos a kakutropos fu ovornui.

Zantropos

Mitzan

Afto skala mkina mitzan ine ovornui.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ŋ
Bamba p  b t  d k (ʔ)
Bamfendo ts
Fendo f  ʋ s  z ɕ  ʑ h  (ɦ)
Slak ɾ
Sebyazannen l j ɰ
  • /t͡s/ a /s/ deki zanena [t͡ɕ] a [ɕ] koske akote furalik sebyazan os na mitzanklani. Nil manipari yam melan [t͡s] au [t͡ɕ].
  • /ɾ/ hazsi fuayena na koowari per bli [ɰ].
  • /ɦ/ deki zanena fanszuka: [j] akote furalik sebyazan, [ɦ] akote andra sebyazan, [ɣ] akote mitzan, a mae andra. Soe run /g/ na dan.

Sebyazan

Na kundur, sebyazan ovornui ine nai klar. Yanna oo sebyazan ka altid undaus na komsa, a ein melanlik sebyazan ka fanszuka na kutsiplas–soe dekti kraizena, a dekti obalik os melanlik na pikkatai.

Fura Melan Hina
Oba i  iː ɯ  ɯː
melan e ɘ  ɘː o  oː
Una a  aː
  • Pikka sebyazan dekti hanuyena lik niraz sebyazan: na tato, /iː/ deki zanena lik /i.i/.
  • Huwiya fu melanlik sebyazan /ɘ/ mae tun. Na lavna, soe run /y ø/ na dan.
  • /ɯ/ yanti mae likzan. Akote niltid soe [u] na vir.
  • /a/ long hel unaspesu. Soe deki [ɑ] os [ɐ] na strani.
Tsui /ɘ/

Afto sebyazan mae trelo.

Na dangovor, snano sebyazan /y ø/ umdaus na mae koto. Za ryohei sparayena na /ø/ made, afto sebyazan utenkraizenabli na yok melanlik sebyazan made. Na andra, afto noya sebyazan run utenasobna fu /e/ na koowari.

Kakutropos

Kakutropos na ovornui akote melanlik. Nilting komsa kalap yanna her.

Lepa Alvyol Payatsi Ngangi Orla
Hana m n ng
Bamba p  b t  d k
Bamfendo ts
Fendo f  v s  z sz  zs h
Slak r
Sebyazannen l y w

Kakutropos per sebyazan awen melantroposlik.

Fura Melan Hina
Oba i u
melan e ă o
Una a